خیابانهای بندرعباس باری بر دوش شهروندان
نویسنده: مریم عزیزی 
به گزارش اختصاصی دریای اندیشه،بندرعباس، به عنوان مرکز استان هرمزگان و یکی از مهمترین شهرهای جنوبی کشور، همواره جایگاهی ویژه در معادلات اقتصادی، تجاری و حملونقل ایران داشته است. این شهر بندری، که نقش مهمی در پیوند تجارت داخلی و خارجی ایفا میکند، انتظار میرود از نظر زیرساختهای شهری نیز در سطحی متناسب با اهمیت خود قرار داشته باشد. با این حال، واقعیت موجود در برخی از معابر و خیابانهای بندرعباس نشان میدهد که هنوز فاصله قابل توجهی میان جایگاه این شهر و وضعیت زیرساختهای آن وجود دارد. چالهچولههای متعدد، آسفالت فرسوده و ترمیمهای غیراصولی، نهتنها سیمای شهری را مخدوش کرده، بلکه به دغدغهای جدی برای شهروندان تبدیل شده است.
در بسیاری از خیابانها و محلههای بندرعباس، رانندگان هر روز با معابری مواجهاند که عبور از آنها بیشتر به آزمونی دشوار شبیه است تا یک تردد عادی شهری. چالههای عمیق، ترکهای گسترده، دستاندازهای ناهمگون و آسفالتهایی که تنها بهصورت موقت وصله شدهاند، از مشکلاتی هستند که در نقاط مختلف شهر به چشم میخورند. این وضعیت در شهری که گرمای هوا، تردد بالا و رطوبت شدید از عوامل فرساینده طبیعی آن هستند، نیازمند رسیدگی مستمر و برنامهریزی دقیقتر است؛ اما آنچه شهروندان میبینند، در بسیاری موارد فاصله گرفتن از این انتظارهاست.
مشکل اصلی تنها نازیبایی معابر نیست. خیابانهای خراب و پر از چاله، مستقیماً به خودروهای مردم خسارت وارد میکند. آسیب به لاستیک، رینگ، جلوبندی، کمکفنر و دیگر اجزای خودرو، هزینههایی سنگین بر دوش خانوادهها میگذارد. در شرایطی که بخش زیادی از مردم با فشارهای اقتصادی دستوپنجه نرم میکنند، پرداخت هزینههای مکرر تعمیر خودرو به دلیل وضعیت نامناسب خیابانها، به معضلی فرساینده تبدیل شده است. بسیاری از رانندگان بندرعباسی بهخوبی میدانند که عبور از بعضی خیابانها نه تنها خطرناک، بلکه پرهزینه هم هست.
این آسیبها فقط مالی نیست. معابر ناایمن، احتمال بروز تصادف را نیز افزایش میدهند. رانندهای که ناچار است ناگهان از چالهای عمیق عبور کند یا در لحظهای کوتاه مسیر خود را تغییر دهد، بیشتر در معرض حادثه قرار میگیرد. برای موتورسواران، سالمندان، کودکان و حتی عابران پیاده، این وضعیت میتواند خطرناکتر هم باشد. بنابراین، مسئله خیابانهای خراب، صرفاً یک گلایه شهری نیست، بلکه موضوعی مرتبط با امنیت، سلامت و آرامش عمومی است.
از سوی دیگر، وضعیت برخی خیابانها و کوچههای بندرعباس، تصویری نامناسب از شهر به نمایش میگذارد. شهری که باید ویترین جنوب کشور باشد، نباید با معابر فرسوده و آسفالتهای وصلهپینهشده شناخته شود. بندرعباس شهری است که روزانه میزبان مسافران، بازرگانان، رانندگان حملونقل و گردشگران بسیاری است. نخستین نگاه هر تازهواردی به شهر، از معابر آن شکل میگیرد و خیابانهای نامناسب، ناخودآگاه این پیام را منتقل میکند که رسیدگی به امور شهری در سطح مطلوبی قرار ندارد. چنین تصویری برای شهری با این اهمیت، شایسته نیست.
نکته دیگر این است که فرسودگی خیابانها در برخی مناطق، به شکل یک مشکل مزمن درآمده است. در بسیاری از موارد، ترمیمها موقت، سطحی و غیراستاندارد بودهاند؛ بهگونهای که پس از مدت کوتاهی، همان چالهها و خرابیها دوباره بازمیگردند. این چرخه تکراری، نشان میدهد که مسئله صرفاً «ترمیم» نیست، بلکه نیاز به بازنگری اساسی در شیوه نگهداری، نظارت و اجرای پروژههای عمرانی وجود دارد. آسفالتریزی اصولی، استفاده از مصالح باکیفیت، رعایت استانداردهای فنی و پایش مستمر معابر، باید جایگزین اقدامات مقطعی و نمایشی شود.
شهروندان بندرعباس حق دارند بپرسند چرا خیابانهای شهری با چنین حجم تردد، اینچنین فرسوده و آسیبدیده باقی ماندهاند. چرا در برخی نقاط، ماهها و حتی سالها از کنار چالهها عبور میشود بدون آنکه چارهای اساسی برای آن اندیشیده شود؟ چرا معابر پرتردد، که هر روز هزاران خودرو از آنها عبور میکنند، در اولویت بازسازی قرار نمیگیرند؟ این پرسشها نه از سر اعتراض صرف، بلکه از دل نیازهای واقعی مردم برمیآید.
البته نباید فراموش کرد که مدیریت شهری با مشکلات و محدودیتهایی نیز روبهروست. بودجه، فرسودگی گسترده شبکه معابر، فشارهای اقلیمی، و افزایش حجم تردد از جمله عواملی هستند که کار را دشوار میکنند. اما پذیرش دشواریها، به معنای عادیسازی وضعیت نامطلوب نیست. مردم از مسئولان انتظار ندارند همه مشکلات یکشبه حل شود، اما انتظار دارند برنامهای روشن، زمانبندیشده و قابل پیگیری برای بهبود وضعیت معابر وجود داشته باشد. مردم میخواهند بدانند چه خیابانی در چه زمانی بازسازی میشود، چه محلهای در اولویت است و چه اقداماتی برای جلوگیری از تکرار خرابیها صورت خواهد گرفت.
همچنین لازم است نگاه به خیابانسازی و آسفالتریزی از سطح اقدام مقطعی فراتر رود و به عنوان بخشی از توسعه پایدار شهری دیده شود. خیابان مناسب فقط یک سطح صاف برای عبور خودرو نیست؛ بلکه نشانهای از نظم، برنامهریزی و احترام به حقوق شهروندان است. وقتی خیابانی استاندارد ساخته و نگهداری میشود، در واقع از سرمایه مردم حفاظت شده، هزینههای بعدی کاهش یافته و آرامش بیشتری برای زندگی شهری فراهم میشود. در مقابل، بیتوجهی به معابر، هر سال هزینههای بیشتری به شهر و شهروندان تحمیل میکند.
بندرعباس به دلیل موقعیت خاص خود، نیازمند توجهی ویژه است. این شهر نباید درگیر بدیهیترین مشکلات عمرانی باشد، در حالی که ظرفیتهای عظیم اقتصادی و انسانی در آن وجود دارد. اگر قرار است بندرعباس بهدرستی نقش تاریخی و اقتصادی خود را ایفا کند، نخست باید از درون شهر آغاز کرد؛ از خیابانهایی که مردم هر روز در آنها تردد میکنند، از محلههایی که نیازمند رسیدگیاند، و از معابری که کیفیت زندگی شهروندان را تحت تأثیر قرار دادهاند.
امروز مطالبه مردم روشن است: خیابانهایی ایمن، استاندارد و قابل عبور. این مطالبه نه لوکس است و نه غیرواقعی. حق طبیعی شهروندانی است که هزینه شهرنشینی را میپردازند و انتظار دارند در برابر آن، خدمات شهری درخور دریافت کنند. ترمیم اصولی معابر، نظارت مستمر بر کیفیت آسفالت، اولویتبندی خیابانهای پرتردد و پاسخگویی شفاف به افکار عمومی، میتواند گامهایی مؤثر در مسیر بهبود باشد.
بندرعباس شهری است که شایسته معابری سالم، زیبا و ایمن است. چالهچولههای خیابانها، تنها خرابی سطح آسفالت نیستند؛ آنها نشانهای از یک نیاز جدی به توجه، برنامهریزی و اقدام هستند. اگر امروز برای این مشکل چارهاندیشی نشود، فردا هزینههای بیشتری بر دوش مردم و مدیریت شهری خواهد نشست. اکنون زمان آن رسیده است که خیابانهای بندرعباس از زیر بار بیتوجهی خارج شوند و به جای گلایه، نشانی از نظم و رسیدگی در این شهر دیده شود.
