صنایع دستی و گردشگری استان: میراث فرهنگی هرمزگان به محور اقتصادی تبدیل خواهد شد
به گزارش اختصاصی خبرنگار دریای اندیشه، عادل شهرزاد، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان هرمزگان، در نشست خبری به مناسبت هفته جهانی میراث فرهنگی، برنامهها و چشماندازهای این اداره کل را برای توسعه و احیای میراث فرهنگی استان اعلام کرد.
شهرزاد در ابتدای سخنان خود با تأکید بر نقش کلیدی رسانهها گفت: «رسانهها بخشی از خانواده بزرگ میراث فرهنگی و گردشگری استان هستند. آنها نه تنها بازوی مشورتی ما هستند بلکه میتوانند با نقد منصفانه و ارائه راهکارها، در پیشبرد اهداف کمک کنند. رسانهها دیدهبان ما در مسیر حفاظت و معرفی میراث ملموس و ناملموس استان هستند و ما این ظرفیت را باید به بهترین شکل بهکار بگیریم.»
وی با بیان اینکه میراث فرهنگی هرمزگان در گذشته کمتر مورد توجه بوده و اغلب به حاشیهها پرداخته شده است، افزود: «گردش مالی بخش میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در استان هرمزگان سالانه بالغ بر ۱۰۰ هزار میلیارد تومان است. این رقم میتواند تنه به تنه بسیاری از بخشهای اقتصادی از جمله صنایع پالایشگاهی و نفتی بزند. من که ۲۶ سال به طور مستقیم با اقتصاد استان در ارتباط بودهام، میگویم این بخش کماهمیت نیست، اما متأسفانه کمتر ساماندهی شده و همیشه بحثها حول حاشیهها بوده است.»
شهرزاد با بیان اینکه میراث فرهنگی را باید از «انزواطلبی» خارج کرد، برنامههای امسال اداره کل را حول سه محور اصلی تعریف کرد: احیای میراث ملموس و ناملموس، مشارکت مردمی و دیپلماسی میراثی.
مدیرکل میراث فرهنگی هرمزگان اظهار داشت: «بخش قابل توجهی از فرهنگ ملموس و ناملموس ما در حال زوال است و احیای این دستاوردها یکی از مهمترین برنامههای ماست. این موضوع در جاهای مختلف استان، از نوار ساحلی گرفته تا جزایر و بخشهای پسکرانه، به طور کامل مورد توجه قرار نگرفته است.»
وی افزود: «بخش ملموس شامل بناهای تاریخی، محوطههای فرهنگی و آثار تاریخی است و بخش ناملموس شامل آیینها، موسیقی، صنایع دستی و فرهنگ مردمی میشود. برنامه احیا شامل مستندسازی، حفاظت فیزیکی و معرفی این میراث به مردم و گردشگران است. بدون این اقدامات، این بخشها به مرور از بین خواهند رفت.»
مشارکت مردمی؛ کلید موفقیت برنامهها
شهرزاد با تأکید بر اهمیت مشارکت مردم گفت: بدون شک هر برنامهای بدون پیوست مشارکت مردم محکوم به شکست است. مشارکت مردم میتواند سه شکل داشته باشد: مشارکت فکری، مشارکت در برنامهها و مشارکت نظارتی.
وی افزود: ما نمیتوانیم بدون حضور فعال مردم در تصمیمگیریها و اجرا، موفق شویم. مشارکت مردم نه تنها باعث میشود برنامهها پایدار و مؤثر باشند بلکه مسئولیت جمعی برای حفظ و معرفی میراث فرهنگی ایجاد میکند.
دیپلماسی میراثی؛ معرفی فرهنگ هرمزگان به جهان
مدیرکل میراث فرهنگی استان محور سوم برنامهها را دیپلماسی میراثی معرفی کرد و گفت: باید بررسی کنیم چقدر میراث، فرهنگ و دستاوردهای ملموس و ناملموس استان را به سایر مناطق کشور و کشورهای حوزه خلیج فارس معرفی کردهایم. فرهنگ ایرانی و فارسی در جنوب، ظرفیتی بینظیر برای دیپلماسی فرهنگی است.
وی افزود: اگر در تاریخ نگاه کنیم، بخشهایی از فرهنگ ایرانی در نقاط مختلف جهان استفاده شده و ریشه دارد. این ظرفیت میتواند در دیپلماسی فرهنگی و گردشگری منطقهای و بینالمللی بهکار گرفته شود.
وسعت و ظرفیتهای هرمزگان
شهرزاد درباره وسعت استان و فرصتهای گردشگری گفت: «طول نوار استان با احتساب جزایر به ۱۳۷۰ کیلومتر میرسد. یعنی شما میتوانید از بندرعباس به تهران بروید و بازگردید. کل کشور هلند کوچکتر از استان هرمزگان است و جزیره قشم به تنهایی بزرگتر از ۴۰ کشور مستقل جهان است. این عرصه و وسعت، فرصتی بینظیر برای توسعه گردشگری و معرفی میراث فرهنگی است.»
وی با اشاره به مناطق مختلف استان گفت: «جاهای مختلف استان شامل نوار ساحلی، جزایر، پسکرانهها و بخش دریایی، همه بخشهای میراثی ما هستند که تاکنون کمتر به آنها پرداخته شده است و احیا و معرفی این ظرفیتها باید جدی مورد توجه قرار گیرد.»
چالشهای نیروی انسانی و کمبود کارشناسان
مدیرکل میراث فرهنگی استان به کمبود نیروی انسانی در شهرستانها اشاره کرد و گفت: در برخی شهرستانها اصلاً کارشناس میراث نداریم. از مجموع پرسنل، ۳۴ نفر حفاظت فیزیکی هستند و ۶۰ نفر کارشناس، اما تنها پنج نفر از همکاران دکترای تخصصی دارند. از رسانهها میخواهیم کمبود نیروی انسانی ما را با نقدهای منصفانه و هوشیاری خود جبران کنند»
اهمیت رسانهها و نقد مستمر
شهرزاد با دعوت از رسانهها برای نقد مستمر عملکرد اداره کل گفت: من هیچ ابایی از نقد شدن ندارم. شما ناظر بیطرف ما باشید تا اگر از مسیر اصلی منحرف شدیم، ما را به مسیر برگردانید.
وی افزود: رسانهها میتوانند به ما کمک کنند تا میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان از حاشیهها خارج شود
و به جایگاه واقعی خود در اقتصاد و فرهنگ برسد. این مسیر، هرچند دشوار است، اما شدنی است و با همکاری رسانهها، مردم و بخش دولتی، میتوانیم به آن دست یابیم.
نمایشگاه هفته جهانی میراث فرهنگی
در پایان نشست، خبرنگاران و بازدیدکنندگان فرصت یافتند تا از نمایشگاه ویژه هفته جهانی میراث فرهنگی دیدن کنند. در این نمایشگاه، مجموعهای از تصاویر و آثار مستند تاریخی، صنایع دستی محلی و آیینهای فرهنگی استان هرمزگان به نمایش گذاشته شده بود.
چند عکس شاخص در ورودی نمایشگاه، لحظات تاریخی و زیباییهای ملموس و ناملموس استان را به خوبی نشان میداد و بازدیدکنندگان را به سفری تصویری از فرهنگ متنوع جنوب کشور میبرد. شهرزاد نیز با اشاره به این نمایشگاه گفت که این گونه برنامهها، علاوه بر معرفی میراث فرهنگی به عموم مردم، نقش مهمی در جلب توجه رسانهها و ترویج فرهنگ مشارکت مردمی دارند و میتوانند همزمان فرصتی برای آموزش، فرهنگسازی و آشنایی نسلهای جوان با میراث استان باشند.
شهرزاد در پایان سخنان خود تصریح کرد: برنامههای ما در سال جاری به طور جدی روی سه محور احیای میراث ملموس و ناملموس، مشارکت مردم و دیپلماسی میراثی متمرکز خواهد بود. هدف ما این است که میراث فرهنگی هرمزگان نه تنها حفظ شود بلکه به یک محور اقتصادی فعال تبدیل شود و نقشی مؤثر در توسعه گردشگری، اقتصاد و فرهنگ استان داشته باشد.
وی افزود: با احیای میراث فرهنگی و معرفی آن به مردم و جهان، مشارکت مردم و استفاده از ظرفیت رسانهها، استان هرمزگان میتواند نمونهای موفق از تلفیق فرهنگ، اقتصاد و گردشگری در کشور باشد.
نشست خبری با پرسش و پاسخ خبرنگاران ادامه یافت و خبرنگاران درباره برنامههای احیا، دیپلماسی فرهنگی، مشارکت مردم، توسعه گردشگری در جزایر و نوار ساحلی و وضعیت نیروهای متخصص در شهرستانها پرسشهایی مطرح کردند که مدیرکل با شفافیت پاسخ داد و بر اهمیت همکاری همه جانبه تأکید کرد.
