در مسیر نورانی پیادهروی اربعین، حضور بانوان تنها به همراهی در یک سفر زیارتی محدود نمیشود؛ بلکه جلوهای از ایمان، صبر، مسئولیتپذیری و نقشآفرینی اجتماعی آنان است. زنان در این حرکت عظیم، علاوه بر ایفای نقش در استحکام خانواده، در انتقال ارزشهای دینی و فرهنگی به نسل آینده نیز جایگاهی اثرگذار دارند.
در همین راستا، راضیه سلطانعباسی ندوشن، مدیر حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان در گفتوگو با خبرنگار دریای اندیشه به تبیین ابعاد معنوی و اجتماعی حضور بانوان در اربعین پرداخته و نقش زنان را در تقویت فرهنگ دینی، انسجام خانواده و تربیت نسل آینده بررسی کرده است.
حضور بانوان در پیادهروی اربعین تنها یک تجمع مذهبی نیست. این حضور را از منظر نقشآفرینی اجتماعی چگونه ارزیابی میکنید؟
سلطانعباسی ندوشن در پاسخ به این پرسش اظهار کرد: اگر با نگاهی عمیق به پدیده اربعین بنگریم، حضور بانوان در این حرکت بزرگ، جلوهای روشن از مشارکت آگاهانه زن مسلمان در عرصههای دینی و اجتماعی است. امروز زنان با هویتی مؤمنانه، مسئولانه و اثرگذار در این مسیر حضور پیدا میکنند و نشان میدهند که میتوان در عین پایبندی به ارزشهای دینی، در عرصههای اجتماعی نیز نقشی فعال و سازنده داشت.
وی با بیان اینکه حضور بانوان در اربعین تنها یک همراهی ظاهری نیست، افزود: این حضور نشانه احساس مسئولیت آنان در حفظ، انتقال و تعمیق ارزشهای الهی و انسانی است. زن مسلمان در این مسیر، هم زائر است و هم حامل پیام؛ پیامی از ایمان، آگاهی، صبر و تعهد.
مسیر پیادهروی اربعین دشواریهای خاص خود را دارد. حضور بانوان در این مسیر پرچالش چه پیامی از استقامت و صبر به جامعه منتقل میکند؟
مدیر حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان در ادامه این گفتوگو با اشاره به روحیه صبر و ایثار بانوان عنوان کرد:بدون تردید، سختیهای مسیر بخشی از حقیقت این زیارت بزرگ است. وقتی یک زن با وجود مسئولیتهای خانوادگی، محدودیتهای جسمی و دشواریهای سفر، با انگیزهای الهی در این مسیر قدم برمیدارد، در عمل نمونهای از صبر، استقامت و ایثار را به نمایش میگذارد.وی ادامه داد: بانوان در اربعین نشان میدهند که انسان با تکیه بر پشتوانه معنوی و ایمان قلبی میتواند بر بسیاری از دشواریها غلبه کند و این روحیه برای جامعه امروز نیز الهامبخش است.
با توجه به جایگاه حوزههای علمیه، نقش بانوان در تبیین مفاهیم دینی و مقابله با شبهات اعتقادی در چنین اجتماعات بزرگی چیست؟
سلطانعباسی ندوشن گفت: در اجتماعات گستردهای مانند اربعین، همواره امکان طرح برخی شبهات، برداشتهای نادرست یا جریانهای فکری انحرافی وجود دارد. در چنین شرایطی، بانوانی که از دانش و بینش دینی بیشتری برخوردار هستند، میتوانند نقش مؤثری در آگاهیبخشی و صیانت فکری خانواده ایفا کنند. وی خاطرنشان کرد: زن در خانواده، نخستین مربی و یکی از اثرگذارترین عناصر تربیتی است و اگر بانوان با شناخت صحیح از مبانی اعتقادی، فلسفه قیام عاشورا و پیام اربعین در این مسیر حضور پیدا کنند، میتوانند این آگاهی را به فرزندان و اطرافیان خود منتقل کنند.
حضور بانوان در کنار دیگر اعضای خانواده در مسیر اربعین چگونه به تقویت پیوند میان نسلها و انسجام خانوادگی کمک میکند؟
این مقام مسئول بیان کرد:اربعین را میتوان یک مدرسه تربیتی برای خانواده دانست. هنگامی که اعضای خانواده در یک مسیر معنوی مشترک قدم برمیدارند، تجربهای عاطفی، تربیتی و اعتقادی برای آنان شکل میگیرد که آثار آن میتواند تا سالها در زندگی خانوادگی باقی بماند. وی افزود: نقش مادر در این مسیر بسیار تعیینکننده است؛ زیرا مفاهیمی مانند صبر، حیا، ایثار، نظم، محبت و مسئولیتپذیری زمانی که در رفتار عملی والدین دیده شود، تأثیر عمیقتری بر نسل جدید خواهد داشت.
الگوی زن مسلمان در اربعین چگونه باید باشد و سیره حضرت زینب(سلاماللهعلیها) چگونه میتواند در رفتار بانوان حاضر در این مسیر بازتاب پیدا کند؟
سلطانعباسی ندوشن با اشاره به جایگاه حضرت زینب(سلاماللهعلیها) در تبیین پیام عاشورا تصریح کرد:شخصیت حضرت زینب(سلاماللهعلیها) در فهم پیام اربعین، الگویی راهگشا و الهامبخش است. ایشان تنها راوی یک واقعه تاریخی نبودند، بلکه با بصیرت، صبر و شجاعت، پیام عاشورا را زنده نگه داشتند.وی ادامه داد: بانوان حاضر در اربعین نیز میتوانند با تأسی به این سیره نورانی، نقش خود را عمیقتر و آگاهانهتر تعریف کنند. زن اربعینی باید صلابت زینبی را در کنار عفاف، معرفت، متانت و مسئولیتپذیری در رفتار و گفتار خود متجلی سازد.
برای ارتقای سطح معرفتی بانوان زائر اربعین در هرمزگان چه برنامههایی در نظر گرفته شده است؟
مدیر حوزه علمیه خواهران هرمزگان در تشریح برنامههای فرهنگی این مجموعه گفت: هدف ما این است که زمینه حرکت از زیارت صرفاً عاطفی و سنتی به سمت زیارت آگاهانه و
معرفتی بیش از پیش فراهم شود. وی افزود: برگزاری دورههای آموزشی کوتاهمدت، نشستهای تبیینی و کارگاههای معرفتی برای بانوان پیش از سفر، میتواند نقش مهمی در افزایش شناخت زائران داشته باشد.
به نظر شما مهمترین دستاورد معنوی و اجتماعی حضور بانوان در اربعین چیست؟
سلطانعباسی ندوشن اظهار کرد:مهمترین دستاورد حضور بانوان در اربعین، پیوند میان معنویت و مسئولیت اجتماعی است. زن در این مسیر درمییابد که دینداری تنها در ساحت فردی خلاصه نمیشود، بلکه میتواند در خانواده، تربیت نسل، روابط اجتماعی و ترویج ارزشهای الهی نیز نمود پیدا کند.
