همزمان با هفته جهانی شیر مادر، نخستین بانک شیر مادر استان هرمزگان به همت دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان و با اعتباری بالغ بر ۳۰ میلیارد ریال به بهرهبرداری رسید؛ مرکزی که با ارائه رایگان شیر مادر پاستوریزه و استاندارد، نقش مهمی در ارتقای سلامت نوزادان، کاهش مرگومیر شیرخواران و حمایت از سیاستهای جوانی جمعیت ایفا خواهد کرد.
به گزارش اختصاصی دریای اندیشه ؛همزمان با هفته جهانی شیر مادر، نخستین بانک شیر مادر استان با هدف تأمین شیر مادر پاستوریزه و استاندارد برای نوزادان نیازمند، به بهرهبرداری رسید.
این مرکز با حمایت و پیگیری دکتر پژمان شاهرخی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، و در راستای ارتقای شاخصهای سلامت مادر و کودک، کاهش مرگومیر نوزادان و اجرای سیاستهای ملی حمایت از خانواده و جوانی جمعیت راهاندازی شده است.
برای احداث و تجهیز این مرکز پیشرفته، اعتباری بالغ بر ۳۰ میلیارد ریال هزینه شده است. پیش از این، خانوادههای دارای نوزادان نیازمند در هرمزگان برای دریافت شیر مادر پاستوریزه و استاندارد ناچار بودند با صرف هزینههای قابل توجه و طی فرآیندی دشوار به استانهای دیگر مراجعه کنند، اما با راهاندازی این مرکز، این خدمت تخصصی به صورت رایگان، ایمن و تحت نظارت کامل کارشناسان و متخصصان در داخل استان ارائه میشود.
دکتر پژمان شاهرخی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، با اشاره به اهمیت راهاندازی این مرکز، اظهار داشت: افتتاح نخستین بانک شیر مادر در هرمزگان، گامی مهم در توسعه خدمات تخصصی سلامت نوزادان و حمایت از خانوادههاست. این اقدام، علاوه بر تأمین یکی از نیازهای حیاتی نوزادان، در کاهش عوارض ناشی از تغذیه نامناسب، ارتقای کیفیت مراقبت از نوزادان و کاهش مرگومیر شیرخواران نقش مؤثری خواهد داشت.
وی افزود: توسعه زیرساختهای سلامت مادر و کودک از اولویتهای دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان است و راهاندازی این مرکز، علاوه بر تحقق عدالت در دسترسی به خدمات درمانی، در راستای حمایت از نسل آینده و اجرای سیاستهای جوانی جمعیت انجام شده است.
بانک شیر مادر با دریافت، ارزیابی، پاستوریزه کردن، نگهداری و توزیع شیر اهدایی مادران واجد شرایط، امکان بهرهمندی نوزادان نارس، کموزن و سایر شیرخواران نیازمند از شیر مادر سالم و استاندارد را فراهم میکند؛ خدمتی که نقش مهمی در کاهش عفونتها، بهبود رشد و افزایش شانس بقای نوزادان دارد.
از ایثار مادران تا امید نوزادان نارس
بانک شیر مادر، شاید در ظاهر محلی برای جمعآوری، فرآوری و نگهداری شیر اهدایی باشد؛ اما در حقیقت، پشت هر قطره شیری که در این مجموعه نگهداری میشود، قلب مادری قرار دارد که پذیرفته است بخشی از مهر و توان مادری خود را با نوزادی دیگر تقسیم کند.
در بانک شیر، مادران سالمی که شیر مازاد دارند، پس از انجام مشاوره، بررسیهای پزشکی و آزمایشهای لازم، شیر خود را اهدا میکنند. شیر جمعآوریشده نیز طبق ضوابط و استانداردهای علمی و بهداشتی نگهداری، پاستوریزه، آزمایش و کنترل میشود و سپس با تجویز پزشک، در اختیار نوزادان نارس، کموزن یا بدحال قرار میگیرد.
نکته مهم این است که بانک شیر، جایگزین شیر مادر خود نوزاد نیست؛ بلکه حلقهای حیاتی و پشتوانهای مطمئن برای زمانی است که شیر مادر هنوز برقرار نشده، به میزان کافی در دسترس نیست یا مادر به دلایل پزشکی، موقتاً امکان شیردهی ندارد.
شیر مادر خود نوزاد، همواره نخستین و بهترین انتخاب برای تغذیه اوست و تمام تلاش تیم درمان باید بر حمایت از مادر، شروع زودهنگام شیردهی، آموزش دوشیدن شیر و تقویت ارتباط عاطفی میان مادر و نوزاد متمرکز باشد.
اما گاهی مادر به علت بیماری، بستری بودن، تأخیر در شروع ترشح شیر یا شرایط خاص پزشکی، موقتاً قادر به تأمین شیر کافی برای نوزاد خود نیست. در چنین شرایطی، بانک شیر بهعنوان حلقهای حمایتی و پشتوانهای حیاتی وارد عمل میشود؛ پشتوانهای که به نوزاد کمک میکند تا زمان برقراری شیر مادر خودش، روزهای حساس و پرخطر نخست زندگی را ایمنتر پشت سر بگذارد.
نوزادان نارس و کموزن، از آسیبپذیرترین بیماران نظام سلامت هستند. این نوزادان ذخیره جسمی محدودی دارند، دستگاه گوارش و سیستم ایمنی آنان هنوز به تکامل کامل نرسیده است و گاهی چند میلیلیتر شیر مادر میتواند در تحمل بهتر تغذیه، کاهش احتمال عفونت، رشد مناسبتر و عبور سالمتر آنان از روزهای دشوار بستری مؤثر باشد.
در این بانک، مادران اهداکننده پس از مشاوره، اخذ رضایت و انجام بررسیهای پزشکی و آزمایشهای لازم، شیر خود را اهدا میکنند.
شیرهای اهدایی نیز با رعایت کامل استانداردهای علمی، بهداشتی، اخلاقی و شرعی جمعآوری، ثبت، پاستوریزه، کنترل و نگهداری میشوند و صرفاً بر اساس تشخیص و اولویتبندی پزشکی در اختیار نوزادان نیازمند قرار میگیرند.
بنابراین بانک شیر، بههیچوجه به معنای توزیع معمولی یا غیررسمی
شیر میان خانوادهها نیست؛ بلکه فرایندی کاملاً علمی، ایمن، کنترلشده و تحت نظارت تیمهای تخصصی نوزادان، تغذیه، مامایی، آزمایشگاه، بهداشت و کنترل عفونت است.
ارزش بزرگ این مرکز فقط در تجهیزات و امکانات آن خلاصه نمیشود. مهمتر از دستگاهها و فضاهای فیزیکی، شکلگیری یک فرهنگ انسانی و ارزشمند است؛ فرهنگ اهدای شیر، فرهنگ حمایت از مادران شیرده و فرهنگ مسئولیتپذیری اجتماعی در برابر نوزادانی که هنوز توان بیان نیازهای خود را ندارند.
مادری که شیر خود را اهدا میکند، تنها یک ماده غذایی اهدا نکرده است؛ او بخشی از ایمنی، آرامش، سلامت و امید به زندگی را به نوزادی بخشیده است که شاید هرگز او را نبیند. این اقدام، یکی از خالصانهترین و انسانیترین جلوههای ایثار و بخشش است.
راهاندازی بانک شیر، پایان کار نیست؛ بلکه آغاز مسئولیتی بزرگتر است. از این پس باید برای شناسایی و حمایت از مادران اهداکننده، آموزش خانوادهها، تأمین مستمر تجهیزات و مواد مصرفی، مراقبت دقیق از زنجیره سرد، کنترل مستمر کیفیت و فراهمکردن دسترسی عادلانه نوزادان نیازمند، برنامهریزی منسجم و مداوم داشته باشیم.
هدف ما این است که بانک شیر مادر بیمارستان شریعتی، به مرکزی مطمئن، پایدار و مرجع برای حمایت از نوزادان نارس و پرخطر استان تبدیل شود؛ بهگونهای که هیچ نوزاد واجد شرایطی، صرفاً به دلیل کمبود یا عدم دسترسی موقت به شیر مادر، از تغذیه مناسب، ایمن و استاندارد محروم نماند.
بانک شیر زمانی به موفقیت واقعی میرسد که در کنار آن، حمایت علمی، عاطفی و عملی از مادران شیرده نیز بهصورت جدی، مستمر و سازمانیافته دنبال شود و هم زمان با توسعه بانک شیر، نظام حمایت از مادران نوزادان بستری در بخش های مراقبت های ویژه نوزادان را نیز تقویت کنیم.
از مدیریت بیمارستان شریعتی، متخصصان نوزادان، همکاران پرستاری و مامایی، کارشناسان تغذیه، آزمایشگاه، بهداشت و کنترل عفونت، واحدهای پشتیبانی و همه کسانی که با دانش، پیگیری، مسئولیتپذیری و دلسوزی در راهاندازی این مرکز ارزشمند نقش داشتهاند، صمیمانه قدردانی میکنم.
سپاس ویژه من تقدیم مادران بزرگواری است که با اهدای شیر خود، مادرانه از نوزادان دیگر نیز مراقبت میکنند. نام این مادران شاید در جایی ثبت و دیده نشود، اما اثر ماندگار کار آنان در سلامت و آینده کودکانی باقی خواهد ماند که با کمک این بخشش ارزشمند، روزهای دشوار نخست زندگی را پشت سر میگذارند.
