علی گلخنی
به گزارش اختصاصی دریای اندیشه؛ حدود ۱۱۰ فروند لنج صیادی و تجاری جاسک در جریان حملات آمریکا به اسکلههای این شهرستان دچار حریق و خسارت جدی شدند؛ حالا صاحبان این شناورها که به گفته مسئول حزب همت جاسک حدود ۸ هزار میلیارد تومان از سرمایه خود را از دست دادهاند، در حالی چشمانتظار جبران خسارت و حمایت دولت هستند که هنوز اقدام عملی برای بازگرداندن سرمایه و اشتغال نزدیک به ۲ هزار نفر صورت نگرفته است
جنگ برای مردم جاسک تنها صدای انفجار و دود نبود؛ برای بخشی از مردم این شهرستان، جنگ با سوختن سرمایههایی گره خورد که سالها برای ساختن و توسعه زندگی خود و دیگران جمع کرده بودند. در جریان حمله به اسکلههای شهرستان جاسک، دهها فروند لنج صیادی و تجاری دچار حریق و خسارت شدند و به گفته مسئول حزب همت جاسک، حدود ۱۱۰ لنج آسیب جدی دیدند؛ شناورهایی که ارزش هر کدام از آنها بین ۵۰ تا ۴۰۰ میلیارد تومان برآورد میشود.
عبدالله برهانزهی، مسئول حزب همت جاسک، در گفتوگو با خبرنگار دریای اندیشه با اشاره به خسارتهای واردشده به لنجهای صیادی و تجاری این شهرستان اظهار کرد: لنجهای صیادی و تجاری در جریان جنگ و در پی حمله ارتش آمریکا به اسکلههای شهرستان جاسک دچار حریق شدند و در مجموع حدود ۱۱۰ لنج آسیب جدی دیدند.
وی افزود: بخش قابل توجهی از این شناورها تحت پوشش بیمه قرار داشتند، اما با وجود بیمه بودن، صاحبان لنجها تاکنون نتوانستهاند هزینههای خسارت واردشده را از شرکتهای بیمه دریافت کنند.
برهانزهی با بیان اینکه صاحبان شناورها برای پیگیری حقوق خود از مسیر قضایی نیز اقدام کردهاند، گفت: این افراد از طریق مراجع قضایی موضوع را پیگیری کردهاند، اما تاکنون نتیجهای که بتواند بخشی از خسارتهای سنگین آنان را جبران کند، حاصل نشده است.
۸ هزار میلیارد تومان سرمایهای که سوخت
مسئول حزب همت جاسک میزان سرمایه از بین رفته در این حادثه را بسیار سنگین عنوان کرد و گفت: برآورد ما این است که چیزی حدود ۸ هزار میلیارد تومان سرمایه این افراد در آتش سوخته است؛ سرمایهای که قرار بود در شهرستان جاسک باقی بماند و برای مردم منطقه اشتغال و درآمد ایجاد کند.
وی ادامه داد: قیمت هر لنج بسته به نوع، ظرفیت و کاربری آن بین ۵۰ تا ۴۰۰ میلیارد تومان است. بسیاری از صاحبان این شناورها با خرید لنج تلاش کرده بودند سرمایه خود را در شهرستان خودشان به کار بگیرند و از طریق فعالیت در حوزه صیادی و تجارت دریایی برای خود و دیگران شغل ایجاد کنند، اما امروز بخش بزرگی از این سرمایهها از بین رفته است.
برهانزهی با اشاره به تعداد افرادی که در هر شناور فعالیت میکنند، اظهار کرد: در هر لنج حدود ۵۰ تا ۱۲۰ نفر فعالیت دارند و با توجه به خسارت واردشده به حدود ۱۱۰ لنج، نزدیک به ۲ هزار نفر در جاسک به صورت مستقیم یا وابسته به این فعالیتها با مشکل اشتغال مواجه شدهاند.
او گفت: این افراد امروز نه تنها سرمایه خود را از دست دادهاند، بلکه باید برای بازسازی یا جایگزینی شناور، تأمین هزینههای زندگی و بازگشت به فعالیت اقتصادی نیز چارهای پیدا کنند؛ در حالی که هنوز حمایت مؤثری برای آنها انجام نشده است.
وعدههایی که هنوز به ساحل نرسیده است
مسئول حزب همت جاسک با اشاره به سفر سخنگوی دولت به این شهرستان بیان کرد: سخنگوی دولت نیز به جاسک آمد و در جریان این سفر وعده پیگیری مشکلات و خسارتهای واردشده به مردم را داد، اما با گذشت زمان هنوز اتفاق مشخصی در زمینه جبران خسارت لنجداران رخ نداده است.
برهانزهی افزود: صاحبان لنجها معتقدند دستگاههای مربوطه همکاری لازم را با آنها ندارند و امور مربوط به خسارت شناورها به شکل جدی پیگیری نمیشود.
وی تأکید کرد: حق مردم مظلوم جاسک این نیست که بعد از تحمل چنین خسارت سنگینی، برای دریافت حداقل حمایتها و پیگیری حقوق خود مجبور باشند بارها به دستگاههای مختلف مراجعه کنند.
او ادامه داد: تعداد زیادی از صاحبان لنجها با بنده تماس گرفتهاند و اعلام کردهاند که در ارتباط با این موضوع، پاسخ روشنی از سوی مدیرکل شیلات دریافت نمیکنند و نمیدانند برای پیگیری وضعیت خود باید به کدام مرجع مراجعه کنند.
خسارت جنگ، فقط سوختن لنجها نیست
آنچه در اسکلههای جاسک از بین رفته، تنها چند فروند شناور نیست؛ پشت هر لنج، سرمایه یک خانواده، زندگی دهها نیروی شاغل، زنجیرهای از مشاغل و بخشی از اقتصاد محلی قرار دارد.
لنج زمانی که در آب است، تنها یک وسیله حملونقل یا ابزار صید نیست؛ محل کار دهها نفر از ناخدا و ملوان گرفته تا صیادان، نیروهای فنی و افرادی است که در زنجیره تأمین و خدمات مرتبط با فعالیت دریایی کار میکنند. توقف فعالیت این شناورها بنابراین میتواند اثر خود را به بازار، خانوادهها و مشاغل وابسته نیز منتقل کند.
برهانزهی نیز با اشاره به همین موضوع گفت: این افراد با خرید لنج قصد داشتند در شهرستان خود سرمایهگذاری کنند و زمینه اشتغال را برای جوانان جاسک فراهم کنند، اما امروز نه تنها سرمایه آنها از بین رفته، بلکه تعداد زیادی از نیروهایی که از این طریق امرار معاش میکردند نیز بیکار شدهاند.
وی افزود: اکنون که صاحبان این لنجها نیازمند حمایت هستند، انتظار دارند دولت و دستگاههای متولی در کنار آنها قرار بگیرند و اجازه ندهند سرمایهای که برای توسعه اقتصاد شهرستان هزینه شده بود، برای همیشه از چرخه اقتصادی خارج شود.
وعده بسته حمایتی دولت چه شد؟
این اظهارات در حالی مطرح میشود که پیش از این مسئولان وزارت جهاد کشاورزی از تدوین بسته حمایتی ویژه برای جبران خسارتهای ناشی از جنگ در بخشهای مختلف کشاورزی و شیلات خبر داده بودند.
ماه گذشته اکبر فتحی، معاون برنامهریزی و اقتصادی وزیر جهاد کشاورزی، در دیدار با صیادان آسیبدیده هرمزگان با تأکید بر اینکه دولت خود را مکلف به جبران خسارتهای ناشی از جنگ میداند، اعلام کرده بود که از نخستین روزهای جنگ، رئیس سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان مأمور شده است خسارتهای واردشده به بخش کشاورزی و حوزههای مرتبط را به صورت مستمر برآورد و به مرکز ارسال کند.
به گفته فتحی، این گزارشها بدون تغییر در اختیار ستاد مدیریت بحران کشور و سازمان برنامه و بودجه قرار گرفته و در طول جنگ نیز جلسات هفتگی به ریاست معاون اول رئیسجمهور برای بررسی خسارتها برگزار شده است.
معاون وزیر جهاد کشاورزی همچنین اعلام کرده بود که بر اساس دستور رئیسجمهور، سازمان برنامه و بودجه مأمور جمعبندی خسارتها و تدوین راهکارهای جبران شده و در نهایت گزارش نهایی در جلسهای با حضور رئیسجمهور ارائه شده است.
وی با اشاره به مراحل تدوین بسته حمایتی دولت گفته بود بررسیهای کارشناسی به پایان رسیده و تنها مراحل اداری تصویب باقی مانده است و پیشبینی میشود این بسته طی روزهای آینده ابلاغ شود.
صحبت شده اما اعتبار نیست
اما اکنون برهانزهی میگوید وعدههای مطرحشده هنوز برای لنجداران جاسک به حمایت عملی تبدیل نشده است.
وی در پاسخ به خبرنگار دریای اندیشه درباره بازدید معاونان وزارت جهاد کشاورزی از هرمزگان و وعده جبران خسارت بخشهای آسیبدیده در جریان جنگ اظهار کرد: صحبتهایی در این زمینه شده است، اما بحث اصلی کمبود اعتبار است.
مسئول حزب همت جاسک ادامه داد: حتی بخشی از افرادی که در سیل سال گذشته خسارت دیدهاند، هنوز خسارت خود را دریافت نکردهاند و با وجود اینکه مسئولان در جریان بازدید از شهرستان قول جبران خسارت به مردم جاسک داده بودند، تاکنون خبر مشخصی از پرداخت این خسارتها منتشر نشده است.
او گفت: وقتی مردم یک شهرستان با چنین حجم بزرگی از خسارت مواجه میشوند، صرفاً وعده و بازدید نمیتواند مشکل آنها را حل کند؛ باید منابع مالی مشخص شود، روند پرداخت خسارت مشخص باشد و مردم بدانند چه زمانی و از چه مسیری میتوانند به حق خود برسند.
شیلات؛ ستون اقتصاد دریایی جاسک
جاسک به دلیل برخورداری از نوار ساحلی گسترده و ظرفیتهای صیادی و دریایی، یکی از مناطق مهم هرمزگان در اقتصاد دریاپایه محسوب میشود. بخش قابل توجهی از معیشت مردم این شهرستان به دریا، صید، تجارت دریایی و فعالیتهای وابسته به آن گره خورده است.
در سطح استان نیز خسارتهای جنگ به بخش شیلات قابل توجه بوده است. بر اساس آمار اعلامشده، حملات به زیرساختهای شیلاتی هرمزگان حدود ۴ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان خسارت به این بخش وارد کرده، بیش از ۲ هزار صیاد را بیکار کرده و به شهادت ۱۰ صیاد هرمزگانی و تخریب دهها شناور و اسکله صیادی منجر شده است.
این ارقام نشان میدهد مسئله لنجداران جاسک را نمیتوان تنها یک پرونده خسارت فردی دانست؛ موضوعی که در صورت بیتوجهی میتواند بر تولید، اشتغال و معیشت شمار زیادی از خانوادههای ساحلنشین اثر بگذارد.
مطالبهای برای بازگشت به دریا
اکنون صاحبان لنجهای آسیبدیده جاسک بیش از هر چیز خواهان روشن شدن تکلیف خود هستند؛ اینکه خسارت آنها چگونه ارزیابی شده، چه میزان از خسارت قابل جبران است، منابع آن از کجا تأمین میشود و چه زمانی قرار است حمایتها به دست آنها برسد.
برهانزهی با قدردانی از رسانه دریای اندیشه برای پوشش مشکلات مردم جاسک گفت: برخی مشکلات شهرستان به واسطه بازتاب رسانهای دریای اندیشه حل شده است که نمونه آن موضوع سوخت شناورهای صیادی بود و پس از رسانهای شدن این مسئله، مشکل برطرف شد.
وی تأکید کرد: مردم جاسک انتظار زیادی ندارند؛ آنها میخواهند مسئولان مشکلاتشان را ببینند و برای حل آن اقدام کنند.
حالا در اسکلههای جاسک، جای خالی لنجهایی دیده میشود که پیش از این محل کار دهها نفر بودند. پشت هر شناور سوخته، خانوادههایی قرار دارند که درآمدشان قطع شده و سرمایهگذارانی هستند که بخش بزرگی از دارایی خود را از دست دادهاند. برای آنها، پایان جنگ به معنای پایان خسارتنیست؛ آغاز دورهای است که باید برای بازگشت سرمایه، اشتغال و زندگی دوباره تلاش کنند.
سؤال اصلی اینجاست: وقتی دولت از تدوین بسته حمایتی برای جبران خسارتهای جنگ خبر داده، سهم ۱۱۰ لنج آسیبدیده جاسک از این بسته چه خواهد بود و این حمایت چه زمانی به دست صاحبان شناورها خواهد رسید؟
خسارت واردشده به لنجهای جاسک تنها به از بین رفتن چند شناور محدود نمیشود؛ توقف فعالیت این شناورها زنجیرهای از مشاغل وابسته به صید، حملونقل دریایی، خدمات فنی و تأمین تجهیزات را نیز تحت تأثیر قرار داده است. با توجه به نقش فعالیتهای دریایی در اقتصاد جاسک، بازگشت این شناورها به چرخه کار میتواند در احیای اشتغال و رونق اقتصادی شهرستان مؤثر باشد و از عمیقتر شدن تبعات اقتصادی ناشی از جنگ جلوگیری کند. از این رو، تسریع در تعیین تکلیف خسارتها و اجرای بستههای حمایتی، یکی از مطالبات جدی لنجداران و خانوادههای وابسته به این بخش به شمار میرود.
