خامفروشی معادن هدررفت سرمایههای ملی و آینده بندرخمیر است
نویسنده: مرضیه ساحلی زادگان خبرنگار 
بندرخمیر در سالهای اخیر در نقطهای قرار گرفته است که تصمیمهای امروز درباره نحوه بهرهبرداری از ظرفیتهای اقتصادی، طبیعی و انسانی آن، میتواند مسیر توسعه شهرستان را برای سالهای آینده تعیین کند. برخورداری از منابع معدنی، ظرفیتهای دریایی و گردشگری، موقعیت جغرافیایی ویژه و امکان توسعه انرژیهای پاک، از مهمترین مزیتهایی است که ضرورت یک نگاه جامع و آیندهنگر به توسعه این شهرستان را دوچندان میکند.
در عین حال، توسعه پایدار تنها به معنای افزایش فعالیتهای اقتصادی یا بهرهبرداری بیشتر از منابع نیست؛ بلکه نحوه استفاده از این ظرفیتها، ایجاد ارزش افزوده، حفظ محیطزیست و میزان بهرهمندی جوامع محلی از منافع اقتصادی نیز باید در کانون سیاستگذاری قرار گیرد. در چنین شرایطی، عبور از الگوهای سنتی توسعه و حرکت به سمت برنامهریزی مبتنی بر داده، دانش و مزیتهای نسبی منطقه، ضرورتی جدی برای آینده بندرخمیر به شمار میرود.
در همین راستا، خبرنگار «دریای اندیشه» از شهرستان خمیر در گفتوگویی اختصاصی با مراد زرهی، فرماندار شهرستان بندرخمیر، مهمترین ظرفیتها، چالشها و اولویتهای توسعهای شهرستان را بررسی کرده است؛ از ضرورت تدوین نقشه راه توسعه و نقش جهاد دانشگاهی در این فرآیند گرفته تا بهرهگیری از ظرفیت دریا، جلوگیری از خامفروشی معادن، توسعه صنایع فرآوری، انرژی خورشیدی، مدیریت منابع آب و حرکت به سمت الگویی متوازن و پایدار برای توسعه بندرخمیر.
مراد زرهی، فرماندار شهرستان بندرخمیر، درباره مسیرهای توسعهای شهرستان، با تأکید بر ضرورت برنامهمحوری در مدیریت بندرخمیر، تدوین نقشه راه جامع توسعه بر اساس ظرفیتها و مزیتهای نسبی منطقه را ضروری دانست و بر نقش جهاد دانشگاهی در این مسیر تأکید کرد.
برنامهمحوری؛ مبنای مدیریت توسعه شهرستان
مهمترین اولویت شما برای توسعه شهرستان بندرخمیر چیست؟
رویکرد مدیریت شهرستان بندرخمیر بر مبنای برنامهمحوری بوده است. به دنبال ترسیم یک نقشه راه جامع برای دستیابی به امنیت پایدار و تمامی مؤلفههای توسعه شهرستان هستیم.
مدیریت نوین شهرستان باید بر پایه برنامهمحوری و اسناد بالادستی استوار باشد. در این مسیر، جهاد دانشگاهی به دلیل برخورداری از پشتوانه علمی و تخصصی قوی، میتواند نقش کلیدی ایفا کند. انتظار ما این است که این مجموعه با استفاده از ظرفیت تیم علمی خود، در تدوین نقشه راه و سند چشمانداز توسعه بندرخمیر بر اساس مزیتهای نسبی منطقه مشارکت جدی داشته باشد.
ضرورت عبور از دیوانسالاری برای اجرای طرحهای تحولآفرین
برای تحقق این برنامهها چه رویکردی باید در مدیریت شهرستان دنبال شود؟
برای تحقق طرحهای تحولآفرین باید از دیوانسالاریهای اداری عبور کنیم و به سمت مدیریت جهادی، تصمیمگیری بهموقع و استفاده از ظرفیتهای علمی و تخصصی حرکت کنیم.
تجربه بازسازی پل بندرخمیر نمونه روشنی از این رویکرد است. در این پروژه شاهد بودیم که با تکیه بر همت جهادی و مدیریت زمان، در کمتر از ۳۸ روز پروژهای که دشمن به دنبال ایجاد بحران از طریق آن بود، بازسازی و به بهرهبرداری رسید. این همان رویکردی است که باید در تمامی ابعاد توسعه شهرستان جاری شود.
دریا؛ بزرگترین ظرفیت گردشگری بندرخمیر
یکی از ظرفیتهای مهم بندرخمیر، موقعیت دریایی و طبیعی آن است. چه برنامهای برای استفاده از این ظرفیت دارید؟
دریا یکی از بزرگترین ثروتهای شهرستان بندرخمیر است، اما متأسفانه در حوزه گردشگری دریایی هنوز بهرهبرداری شایستهای از این ظرفیت ملی صورت نگرفته است.
بندرخمیر به دلیل موقعیت جغرافیایی و همجواری با بنادر بزرگ و مناطق آزاد قشم و کیش، در موقعیتی راهبردی میان استانهای برخورداری همچون فارس و بوشهر قرار دارد. باید از این موقعیت ممتاز برای رونق گردشگری طبیعت و گردشگری دریایی در مقیاس ملی استفاده کنیم.
خامفروشی معادن؛ مانعی برای توسعه پایدار
با توجه به ظرفیتهای معدنی شهرستان، نگاه شما به نحوه بهرهبرداری از معادن چیست؟
حدود ۷۰ درصد معادن استان هرمزگان در شهرستان بندرخمیر واقع شده است و من با مدل فعلی بهرهبرداری از معادن موافق نیستم.
اینکه صرفاً به اکتشاف، استخراج و صادرات مواد خام اکتفا کنیم، هدررفت سرمایههای ملی و ظرفیتهای آینده شهرستان است. باید با بهرهگیری از دانش تخصصی، زنجیره ارزش در بخش معدن ایجاد شود.
ایجاد صنایع فرآوری و توسعه زنجیرههای ارزش، از جمله در حوزه صنایعی مانند سیمان سفید، میتواند ضمن افزایش ارزش افزوده، به کاهش آلایندگیهای بیرویه و بهرهمندی بیشتر جوامع محلی و مردم منطقه از ظرفیتهای معدنی کمک کند.
انرژی خورشیدی، آب و گلخانه؛ اولویتهای نوآورانه
چه زمینههایی را برای
همکاری با جهاد دانشگاهی در نظر گرفتهاید؟
انتظار داریم جهاد دانشگاهی در حوزههای نوآورانه ورود جدی داشته باشد. پیادهسازی پنلهای خورشیدی در قالب تعاونیهای محلی یکی از این زمینههاست.
همچنین مطالعه دقیق استفاده از آبهای نامتعارف و روان، بهینهسازی فرآیندهای آبشیرینکنها با رویکرد زیستمحیطی و توسعه گلخانههای مدرن باید مورد توجه قرار گیرد.
بندرخمیر؛ در مسیر تبدیلشدن به الگوی توسعه پایدار
چشمانداز شما برای آینده بندرخمیر چیست؟
اگر بتوانیم ظرفیتهای بومی شهرستان را بهدرستی شناسایی و برای آنها برنامهریزی کنیم و در کنار آن از ظرفیت علمی مجموعههایی مانند جهاد دانشگاهی بهره بگیریم، میتوانیم مسیر توسعه بندرخمیر را شتاب ببخشیم.
تحقق این برنامهها میتواند بندرخمیر را به الگویی موفق از توسعه پایدار، متوازن و مبتنی بر ظرفیتهای بومی در سطح استان هرمزگان تبدیل کند.
از استخراج منابع تا خلق ارزش؛ مسیر آینده بندرخمیر
آنچه از این گفتوگو برمیآید، این است که آینده توسعه بندرخمیر بیش از هر چیز به چگونگی تبدیل ظرفیتهای موجود به فرصتهای پایدار اقتصادی و اجتماعی وابسته است. معادن، دریا، موقعیت جغرافیایی، انرژی خورشیدی، منابع آب و ظرفیتهای گردشگری، هر یک میتوانند بخشی از پازل توسعه شهرستان باشند؛ مشروط بر آنکه بهرهبرداری از این ظرفیتها در چارچوب یک برنامه جامع و با نگاه بلندمدت انجام شود.
تأکید فرماندار بندرخمیر بر عبور از خامفروشی و حرکت به سمت ایجاد زنجیره ارزش در بخش معدن نیز نشان میدهد که یکی از مهمترین مسائل پیشروی شهرستان، تغییر نگاه از «استخراج و فروش» به «تولید، فرآوری و ایجاد ارزش افزوده» است؛ رویکردی که در صورت تحقق میتواند سهم بیشتری از منافع اقتصادی منابع شهرستان را نصیب منطقه و جوامع محلی کند.
در نهایت، تدوین یک نقشه راه مبتنی بر ظرفیتهای بومی، بهرهگیری از توان علمی و تخصصی جهاد دانشگاهی و ایجاد هماهنگی میان دستگاههای اجرایی، بخش خصوصی و جوامع محلی، میتواند مسیر بندرخمیر را از توسعه مبتنی بر بهرهبرداری صرف از منابع، به سمت توسعه پایدار، دانشبنیان، متوازن و ارزشآفرین تغییر دهد؛ مسیری که موفقیت آن نیازمند تصمیمهای دقیق امروز و نگاه مسئولانه به آینده شهرستان است.
در مجموع، آنچه امروز برای بندرخمیر اهمیت دارد، عبور از نگاههای مقطعی و حرکت به سمت برنامهریزی بلندمدت و مبتنی بر ظرفیتهای واقعی شهرستان است؛ مسیری که در آن توسعه اقتصادی، حفظ محیطزیست و منافع جوامع محلی در کنار یکدیگر دیده شود. به نظر میرسد اگر ظرفیتهای علمی و پژوهشی جهاد دانشگاهی در کنار توان دستگاههای اجرایی، بخش خصوصی و مشارکت مردم قرار گیرد، میتوان از ظرفیتهای موجود شهرستان برای خلق ارزش، اشتغال پایدار و بهبود کیفیت زندگی بهره بیشتری گرفت.رویکردی که میتواند آینده این شهرستان را از «ظرفیتهای بالقوه» به «فرصتهای بالفعل» پیوند بزند.
