دریای اندیشه ؛ اعتراضـات دیمـاه ۱۴۰۴ را می تـوان تازه تریـن حلقـه از زنجیـرهای دانسـت کــه از میانــه دهــه ۱۳۹۰ به تدریــج در فضــای سیاســی و اجتماعی ایــران شــکل گرفتــه اســت. ایــن اعتراضــات، از حیــث مطالبــات اقتصــادی و معیشـتی، همپوشـانی معناداری با اعتراضات دی ماه ۱۳۹۶ و آبـان ۱۳۹۸ دارد؛ هــر ســه مــوج را می تــوان در بســتر فشــارهای فزاینــده اقتصــادی، بی ثباتــی بــازار، کاهــش قــدرت خرید و فقـدان چشم انــداز مطلوب نسبت بــه آینــده مــورد تحلیــل و بررســی قــرار داد.
در ایـن راسـتا دشـمن در جنـگ ترکیبـی خـود، بـا محوریـت قـرار دادن هجمه هـای اقتصـادی تلاش می کنـد تـا معیشـت مـردم را مـورد هـدف قــرار داده بــه گونــهای کــه مــردم در تهیــه و تأمیــن نیازهــای روزمــره و مایحتـاج خـود دچـار مشـکل شـده و نارضایتـی در آنهـا افزایـش یابـد. از سـوی دیگـر در سـطح سیاسـی نیز در تلاش اسـت ضمن حفـظ و تقویت فشــارهای اقتصــادی و فضــای غیرعــادی و تحریمــی، روابــط سیاســی کشــور در فضــای بیــن المللــی را بــه حداقــل ممکــن تقلیــل نمایــد.
علت یابـی در رابطـه بـا تحلیـل اعتراضـات گذشـته و حـال اشتباهـی بـزرگ اسـت و تفکیـک اعتراضـات سـالیان اخیـر براسـاس علـت واحـد بـه گونـه ای کــه حــوادث ســالهای ،۹۶ ۹۸ و ۱۴۰۴ را صرفــا اعتراضــات اقتصــادی و معیشـتی قلمداد کنیم و حوادث ۱۴۰۱ را نیز منحصر در مقوله فرهنگی یـا هویتـی بنامیـم؛ پاسـخگوی پیچیدگی هـای حاکـم بر فضای سیاسـی و اجتماعــی کشــور نخواهــد بــود و واقعیــت اجتماعــی پیچیده تــر اســت.
برجستگی های اغتشاشات اخیر
اگرچـه نکات اشـتراک قـوی و برجسته ای در بیـن جنبـش هـای اعتراضـی سـالیان اخیـر در کشـور وجـود دارد و به آنها پرداخته شـد؛ امـا در عیـن حـال تفاوت هـا و برجسـتگی های مهمـی نیـز آنهـا را نسبـت بـه یکدیگـر متمایز می سـازد. آنچـه اعتراضـات دی مـاه ۱۴۰۴ را از حوادث پیشیـن متمایـز می کند، از یک سـو ناظر به تقویت و گسـتردگی اثرگذاری متغیرهــا و بازیگــران خارجــی به عنــوان کاتالیــزور تحــولات اســت و از سـوی دیگـر ناظر بـه افزایش سـطح و میـزان خشـونت اجتماعـی در بین اغتشاش گران اسـت کـه مطابـق شـواهد و قرائـن موجـود حاکـی از دخالـت مسـتقیم عناصـر تروریسـتی وابسـته اسـت.
در ایــن میان رابطـه اظهـارات و اقدامات بی سابقه دونالـد ترامـپ و دیگـر مقامـات آمریکایـی ماننـد لفاظی هـای لیندسـی گراهـام سـناتور، مایـک پمپئـو وزیـر خارجـه اسـبق،… حامـل پیامدهـای روانـی و سیاسـی عمیقـی
بودنـد و در جهـت افزایـش سـطح خشـونت ها و انگیزه هـای اعتراضـی، تقلیـل سـقف تـابآوری اجتماعی و ظرفیت پاسـخ گویی همزمـان دولت به مـسائل مختـلف اثرگذار بود.

اهداف راهبردی دشمن در اغتشاشات
در این راسـتا تضعیف و شکننده سـازی اتحاد و انسـجام ملــی از طریــق تعمیــق شکاف دولــت و ملــت و بی تفاوت ســازی ملــت نسبـت بـه توطئه هـای بـیگانگان از طریـق افزایـش فشـارهای اقتصـادی بـه نقطـه کانونـی اقدامـات راهبـردی دشـمنان بـرای دستیابـی بـه منافع خـود در ایـران تبدیـل شـد. در ایـن زمینـه، اغتشاشـات دی مـاه ۱۴۰۴ یـک نقطــه عطــف محســوب می شــود؛ زیــرا در ایــن فتنــه دشــمن در ادامــه محاســبات غلــط خــود در ادوار گذشــته، جمهــوری اسلامی را فاقــد سـرمایه اجتماعـی موثـر و حمایـت دانسـته کـه امکان تغییـر فضـای سیاسـی ایـران بـا تشـدید تنش هـای داخلـی و تهدیـدات بیرونـی را فراهـم سـاخته اسـت.
آنچـه اعتـراض را بـه آشـوب تبدیــل می کنــد، ورود بازیگــران ســازمان یافته، شــبکه های هدایت گــر، آموزش هــای میدانــی و پشتیبانــی رســانه ای خارجــی اســت. بنابرایــن آشـوب های اخیـر ترکیبی از مسـائل اقتصـادی به عنوان بسـتر نارضایتی؛ انگیـزه هـای امنیتـی بـه عنـوان میـدان بهره بـرداری دشـمن و در نهایـت پیوسـت هـای رسـانه ای بـه عنـوان ابـزار تشـدید و جهت دهـی اسـت در ایـن رابطـه هرگونـه اقـدام متقابـل نیازمنـد برخـورداری از درکی عمیـق از سـه گانـه مذکـور اسـت و مسـلما، غفلـت از هـر یـک، خطایـی راهبـردی اسـت.
اغتشاشــات خسـارت بار اخیـر را میتـوان برآمــده از تحریم هـا و فشارهای اقتصادی از بیـرون و برخـی سـوء مدیریت هـا، بی عملی هـا و کـج کارکردی هـای برخی مسـئولین در داخـل همـراه بـا موج سـواری حسـاب شـده دشـمن بیرونـی و ضـد انـقلاب معانـد بـر اعتراضـات و مطالبـات اقتصــادی و نارضایتی هــای معیشــتی دانســت.