به گزارش اختصاصی دریای اندیشه ؛ششمین کنفرانس بینالمللی اقیانوسشناسی در بندرعباس با حضور فرزانه صادق وزیر راه و شهرسازی و سخنرانی سحر تاجبخش مسلمان رئیس سازمان هواشناسی کشور، ، امیر دریادار شهرام ایرانی فرمانده نیروی دریایی ارتش، محمدرضا رضاییکوچی رئیس کمیسیون عمران مجلس و محمد آشوری استاندار هرمزگان برگزار شد؛ کنفرانسی که در آن چالشهای تغییرات اقلیمی، امنیت دریایی خلیج فارس و الزامات توسعه پایدار دریامحور ایران بهعنوان محورهای اصلی مورد بررسی قرار گرفت.
تغییرات اقلیمی و تهدیدات آن بر اکوسیستمهای دریایی
سحر تاجبخش مسلمان، رئیس سازمان هواشناسی کشور، در ابتدای این رویداد با اشاره به تحولات جهانی ناشی از تغییرات اقلیمی و اثرات آن بر اکوسیستمهای دریایی، گفت: «سال ۲۰۲۵، سومین سال گرم در تاریخ بشر ثبت شد، و دمای جهانی نزدیک به ۱.۵ درجه بیشتر از میانگینهای قبل از انقلاب صنعتی افزایش یافته است. این افزایش دما در صورتی که کنترل نشود، بسیاری از اکوسیستمهای دریایی را به نابودی خواهد کشاند. وی همچنین تأکید کرد که کشور ایران نیز از این تحولات جهانی بیتأثیر نبوده و در پنجاه سال گذشته شاهد روندهای نگرانکنندهای در زمینه کاهش بارشها و افزایش دما بوده است. به گفته وی، این دو عامل نه تنها منابع آبی کشور را تحت فشار قرار داده، بلکه باعث خشکسالیهای گسترده در مناطق مختلف ایران نیز شده است.
تاجبخش به شاخصهای خشکسالی از سال ۱۳۷۴ تا ۱۴۰۳ اشاره کرد و افزود: این روند در حال افزایش است و به شدت بر منابع آبی کشور تأثیر گذاشته است. عدم مدیریت صحیح منابع آب، پدیدههایی چون فرونشست زمین را به وجود آورده است که به عنوان یک چالش اساسی برای کشور محسوب میشود.
خلیج فارس؛ تهدیدات و فرصتها
در کنار بحرانهای ناشی از تغییرات اقلیمی، خلیج فارس به عنوان یک پهنه آبی استراتژیک در منطقه، موضوع بحثهای متعددی در این کنفرانس بود.
فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی کشور، در سخنرانی خود با تأکید بر اهمیت خلیج فارس در امنیت و اقتصاد ملی، گفت: خلیج فارس نهتنها برای جمهوری اسلامی ایران، بلکه برای منطقه و نظام بینالملل از اهمیت ویژهای برخوردار است. این پهنه آبی بهعنوان نقطه پیوند ایران با جهان، میتواند موتور محرک اقتصاد کشور در آینده باشد.
صادق با اشاره به موقعیت ممتاز جغرافیایی ایران که دسترسی گستردهای به آبهای آزاد و مجاورت با گذرگاههای مهم دریایی دارد، افزود: این ظرفیت باید در برنامهریزیهای کلان کشور مورد توجه قرار گیرد. بهرهبرداری هوشمند از منابع خلیج فارس نیازمند نگاهی آیندهنگرانه و مبتنی بر علم است تا از محیط زیست محافظت کرده و در عین حال، بهرهبرداری پایدار از منابع طبیعی انجام شود.
وزیر راه و شهرسازی همچنین به اهمیت توسعه حملونقل ترکیبی اشاره کرد و افزود: توسعه همزمان شبکههای جادهای، ریلی و دریایی، ستون فقرات اقتصاد کشور را تشکیل میدهد و این در حالی است که حملونقل دریایی نقشی کلیدی در کاهش هزینههای تجاری و دسترسی پایدار به بازارهای جهانی دارد.
پیشبینی وضعیت دریایی در آینده
صادق در ادامه سخنان خود بر ضرورت توجه به دادهها و پیشبینیهای دقیق هواشناسی در جهت کاهش مخاطرات دریایی و حفاظت از اکوسیستمهای حساس دریایی تأکید کرد. به گفته وی، دادههای هواشناسی دقیق نه تنها میتوانند در مدیریت تغییرات اقلیمی و کاهش مخاطرات طبیعی کمک کنند، بلکه در زمینهای همچون حفاظت از جوامع ساحلی و کاهش خسارتهای ناشی از تغییرات شرایط جوی و دریایی، نقشی حیاتی دارند.
ایران و موقعیت ژئواستراتژیک خلیج فارس
امیر دریادار شهرام ایرانی، فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، با بیان اینکه خلیج فارس به عنوان یک پهنه راهبردی همواره در طول تاریخ مورد هجمه واقع شده است، اظهار داشت: این منطقه از نظر ژئوپولتیکی و ژئواستراتژیک از اهمیت بسیاری برخوردار است و امروز دیگر تنها نگاه ژئوپولتیکی در این زمینه کافی نیست. ایران باید به نگاههای ژئواکونومی و ژئوکالچر نیز توجه کند تا از تمام ظرفیتهای موجود بهرهبرداری کند.
ایرانی همچنین بر اهمیت حضور فعال ایران در دریا و برگزاری رویدادهای بینالمللی در زمینههای مختلف دریایی و اقیانوسشناسی تأکید کرد و گفت: حضور فعال ایران در دریا، نشاندهنده قدرت و ثبات کشور در این عرصه است و ما توانستهایم با وجود تمام مشکلات، امنیت شناورها و منابع دریایی کشور را تأمین کنیم.
چالشها و فرصتهای اقتصادی دریا محور در هرمزگان
محمدرضا رضایی کوچی، رئیس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی، در این کنفرانس با انتقاد از غفلت از ظرفیتهای اقتصادی دریا محور در کشور گفت: هرمزگان با دارا بودن بیش از ۵۸۰۰ کیلومتر نوار ساحلی، از ظرفیتهای عظیم اقتصادی برخوردار است که میتواند نقش بهسزایی در تولید ناخالص داخلی کشور ایفا کند.
اما متأسفانه این ظرفیتها به درستی بهرهبرداری نشده است.
وی به وضعیت اشتغال در هرمزگان اشاره کرد و گفت:با وجود ظرفیتهای وسیع اقتصادی در این استان، وضعیت اشتغال در آن رضایتبخش نیست و لازم است تا برنامهریزیهای دقیقتری برای استفاده از این ظرفیتها و ایجاد اشتغال پایدار انجام شود.
راهکارها و نیازهای توسعه پایدار دریا محور
این کنفرانس همچنین به موضوع توسعه پایدار دریا محور در هرمزگان و سایر مناطق ساحلی کشور پرداخت. در این زمینه، محمد آشوری، استاندار هرمزگان، تأکید کرد: برای تحقق اقتصاد دریا محور، باید بر توسعه فعالیتهای علمی، تحقیقاتی و حفاظت از محیط زیست دریایی تمرکز کرد. اقدامات در این راستا نه تنها میتواند به تقویت اقتصاد دریایی استان کمک کند، بلکه موجب افزایش همکاریهای منطقهای و بینالمللی در حوزههای علمی و اقتصادی خواهد شد.
وی همچنین بر لزوم تقویت حضور نیروی دریایی و استفاده از فناوریهای نوین در این راستا تأکید کرد و گفت: در کنار مدیریت صحیح منابع، استفاده از فناوریهای پیشرفته میتواند به بهرهبرداری بهینه از ظرفیتهای دریا کمک کرده و امنیت منطقه را تأمین کند.
ششمین کنفرانس بینالمللی اقیانوسشناسی که در بندرعباس برگزار شد، فرصتی مغتنم برای پرداختن به بحرانهای موجود در زمینه تغییرات اقلیمی، امنیت دریایی و توسعه پایدار دریا محور در ایران بود. مقامهای مختلف با تأکید بر اهمیت خلیج فارس به عنوان یک نقطه استراتژیک در امنیت و اقتصاد کشور، بر لزوم برنامهریزیهای علمی و آیندهنگرانه برای بهرهبرداری پایدار از منابع دریایی تأکید کردند. همچنین، در کنار چالشهای موجود، ظرفیتهای عظیم این مناطق بهویژه استان هرمزگان برای رشد اقتصادی و ارتقای امنیت ملی بهطور جدی مورد بررسی قرار گرفت.
در نهایت، این کنفرانس نشان داد که همکاریهای علمی و بینالمللی در زمینه اقیانوسشناسی و مدیریت منابع دریایی، میتواند به کشور کمک کند تا در شرایط سخت تغییرات اقلیمی و تهدیدات جهانی، همچنان موقعیت استراتژیک خود را حفظ کرده و مسیر توسعه پایدار و امن خود را ادامه دهد
