بندرعباس، نگین خلیج فارس، سالهاست با چالش دوگانه «گرما» و «رطوبت» دست و پنجه نرم میکند. در فصول گرم سال، دمای هوا به راحتی از ۴۵ درجه سانتیگراد فراتر میرود و رطوبت بالا، تحمل این دما را برای شهروندان و رهگذران دوچندان دشوار میکند. در چنین شرایطی، دسترسی به «آب آشامیدنی خنک» نه یک کالای لوکس، بلکه یک ضرورت حیاتی برای حفظ سلامت عمومی و جلوگیری از گرمازدگی است. با این حال، جای خالی آبسردکنهای استاندارد در فضاهای عمومی شهر، به یکی از دغدغههای جدی ساکنان تبدیل شده است.
در تابستان، تعریق بدن به دلیل رطوبت بالا به سختی تبخیر میشود و بدن در دفع گرما با مشکل مواجه میگردد. نوشیدن آب خنک تنها راه برای تنظیم دمای داخلی بدن است. نبود زیرساخت مناسب برای ارائه این خدمت عمومی، منجر به افزایش نرخ گرمازدگی، خستگی مفرط و در موارد حاد، بستری شدن افراد در مراکز درمانی میشود.
وقتی «آب» کالای لوکس میشود
یکی از دردناکترین پیامدهای نبود آبسردکنهای عمومی در سطح شهر، تبدیل شدنِ «رفع عطش» به یک معاملهی پرهزینه است. این روزها در گرمای طاقتفرسای بندرعباس، نرخ یک بطری آب معدنی کوچک به ۲۰ هزار تومان رسیده است. این رقم شاید در نگاه اول برای یک نفر ناچیز به نظر برسد، اما وقتی به عنوان یک نیازِ مکرر و روزانه برای یک خانواده، یک راننده تاکسی، یک دستفروش یا یک کارگر ساختمانی محاسبه شود، به رقمی سرسامآور و کمرشکن تبدیل میشود.
وقتی شهروندان برای تردد در مرکز شهر یا خرید در بازارهای شلوغ بندرعباس ناچارند چندین بار در روز آب معدنی بخرند، بخش قابلتوجهی از درآمد روزانه آنها صرفاً برای «تأمینِ سادهترین حقِ حیات» هزینه میشود. این یک تناقض آشکار است؛ در شهری که گرمای آن حتی برای دقایقی تحملناپذیر است، تأمینِ آب آشامیدنی که باید ارزانترین و در دسترسترین خدمت عمومی باشد، اکنون به یک «کالای گرانقیمت» تبدیل شده است.
اقشار کمدرآمد که توانایی خرید مداوم آب معدنی ۲۰ هزار تومانی را ندارند، عملاً در برابر گرما بیدفاع میمانند. این وضعیت نه تنها غیرمنصفانه است، بلکه باعث میشود بسیاری از افراد برای صرفهجویی در هزینهها، عطش خود را تحمل کنند که نتیجهی مستقیم آن، افزایش موارد گرمازدگی، سرگیجههای شدید و افت فشار در سطح شهر است. در واقع، در بندرعباسِ امروز، «نخریدنِ آب» برای بسیاری از مردم نه یک انتخاب، بلکه یک اجبارِ ناشی از گرانی است که میتواند سلامت آنها را به خطر بیندازد.
در شرایطی که بخش بزرگی از بودجههای شهری صرف پروژههای عمرانی میشود، فقدان زیرساختهای رفاهی اولیه مانند آبسردکنهای عمومی در نقاط پرتردد، غیرقابل توجیه است.
دستگاههای مسئول باید برای این معضل چارهای جدی بیندیشد. نصب آبسردکنهای مقاوم در برابر شرایط جوی، مخصوصاً در مرکز شهر و بازارها که کانون تردد روزانه هزاران نفر از شهروندان و مسافران است، باید در اولویت برنامههای رفاهی مدیریت شهری قرار گیرد.
انتظار میرود شهرداری با بهرهگیری از توان مالی خود و با در نظر گرفتن جنبههای بهداشتی و ایمنی، نسبت به جانمایی و نصب دستگاههای آبسردکن در نقاط پرجمعیت اقدام نماید. ادامه روند فعلی و بیتوجهی به این نیاز مبرم، تنها به تضعیف سلامت عمومی و کاهش رضایتمندی شهروندان منجر خواهد شد.
نصب ایستگاههای کوچک رفاهی که علاوه بر تأمین آب سرد، با ایجاد فضای سایهبان و مهپاش، دمای محیط اطراف را نیز کاهش دهند همچنین شهرداری میتواند با ارائه مشوقهای خدماتی، کسبه و مغازهداران بازار را به نصب و نگهداری آبسردکنهای عمومی در مقابل مغازههایشان ترغیب کند.
گرما در بندرعباس یک پدیده گذرا نیست، بلکه بخشی از زیستبوم این منطقه است. شهروندان بندرعباسی برای داشتن یک زندگی شهری باکیفیت، نیازمند خدمات رفاهی هستند که با شرایط اقلیمی آنها همخوانی داشته باشد. نصب و نگهداری آبسردکنهای باکیفیت در نقاط کلیدی شهر، نه تنها یک اقدام خدماتی ساده، بلکه یک ضرورت برای حفظ سلامت عمومی و نمادی از توجه مدیریت شهری به کرامت شهروندان است.
