روزبازارها در مسیر حمایت از سفره مردم هرمزگان
به گزارش روزنامه دریای اندیشه؛ تأمین پایدار کالاهای اساسی، دسترسی آسان شهروندان به اقلام مورد نیاز و ایجاد تعادل در بازار، از مهم‌ترین موضوعات مرتبط با امنیت غذایی و آرامش معیشتی خانواده‌هاست؛ موضوعی که با توجه به ظرفیت‌های بندری، کشاورزی و شیلاتی هرمزگان، فرصت‌های قابل توجهی برای بهبود نظام تأمین و توزیع در این استان فراهم کرده است.
در شرایطی که مدیریت هزینه‌های زندگی به یکی از دغدغه‌های اصلی خانوارها تبدیل شده، تقویت شبکه توزیع، حمایت از تولیدکنندگان داخلی، نظارت مستمر بر قیمت‌ها و توسعه مراکز عرضه مستقیم می‌تواند نقش مؤثری در تسهیل خرید و افزایش رضایتمندی شهروندان داشته باشد.
هرمزگان با برخورداری از ظرفیت‌های متنوع در حوزه تجارت، کشاورزی، شیلات و حمل‌ونقل دریایی، از توانمندی‌های ارزشمندی برای تأمین و توزیع کالاهای مورد نیاز برخوردار است و بهره‌گیری هدفمند از این ظرفیت‌ها می‌تواند به تقویت امنیت غذایی و بهبود دسترسی مردم به محصولات مصرفی کمک کند.
روزبازارها؛ فرصتی برای خرید آسان‌تر و حمایت از تولیدکنندگان
در همین راستا، موضوع تأمین کالاهای اساسی و توسعه روزبازارها در بندرعباس در دستور کار نوزدهمین جلسه ستاد تنظیم بازار هرمزگان قرار گرفت.
این نشست به ریاست خلیل قاسمی، معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری هرمزگان برگزار شد و در آن، ظرفیت ایجاد و توسعه روزبازارها با هدف تسهیل دسترسی شهروندان به کالاها، ساماندهی عرضه و حمایت از فروش مستقیم مورد بررسی قرار گرفت.
همچنین آخرین وضعیت تأمین و تولید محصولات پروتئینی از جمله جوجه‌ریزی، گوشت مرغ و گوشت قرمز و موضوع تأمین نهاده‌های دامی به‌عنوان یکی از عوامل اثرگذار بر استمرار تولید ارزیابی شد.
توجه هم‌زمان به وضعیت تولید و توزیع نشان می‌دهد که ساماندهی بازار تنها به نظارت بر واحدهای صنفی محدود نمی‌شود، بلکه مستلزم هماهنگی میان حلقه‌های مختلف زنجیره تأمین، از تولیدکننده تا مصرف‌کننده است.
توسعه روزبازارها نیز می‌تواند یکی از راهکارهای مؤثر در این زمینه باشد؛ چراکه با فراهم شدن امکان عرضه مستقیم محصولات کشاورزی، شیلاتی و سایر کالاهای پرمصرف، زمینه کاهش هزینه‌های واسطه‌گری و ایجاد فرصت بیشتر برای رقابت میان عرضه‌کنندگان فراهم می‌شود.
هرمزگان به دلیل برخورداری از ظرفیت‌های صیادی و کشاورزی، امکان مناسبی برای اجرای چنین طرح‌هایی دارد. عرضه مستقیم ماهی، میگو، محصولات باغی و کشاورزی و سایر اقلام پرمصرف می‌تواند علاوه بر حمایت از تولیدکنندگان و فروشندگان خرد، دسترسی شهروندان به محصولات تازه را تسهیل کند.
البته موفقیت این طرح به استمرار فعالیت بازارها، جانمایی مناسب، تنوع کالا، نظارت بر قیمت‌ها و فراهم کردن شرایط حضور تولیدکنندگان واقعی وابسته است. همچنین توجه به محلات مختلف بندرعباس و مناطق کم‌برخوردار می‌تواند دسترسی عادلانه‌تر شهروندان به این مراکز را فراهم کند.
ظرفیت شیلات و کشاورزی؛ پشتوانه مهم بازار هرمزگان
یکی از مزیت‌های اقتصادی هرمزگان، تنوع محصولات تولیدی در بخش‌های کشاورزی و شیلات است؛ ظرفیتی که در صورت اتصال مناسب تولیدکنندگان به شبکه عرضه شهری، می‌تواند نقش بیشتری در تأمین نیازهای مصرفی مردم ایفا کند.
محصولات دریایی از جمله ماهی و میگو، به دلیل جایگاه هرمزگان در صید و صیادی، از ظرفیت‌های مهم استان به شمار می‌روند. ایجاد مراکز عرضه مستقیم و ساماندهی مسیر انتقال محصولات از بنادر صیادی به بازارهای مصرف می‌تواند به کاهش هزینه‌های توزیع و افزایش بهره‌مندی مردم از این منابع کمک کند.
در این میان، توسعه زیرساخت‌های نگهداری و سردخانه‌ای، بهبود حمل‌ونقل و کاهش واسطه‌گری‌های غیرضروری نیز اهمیت دارد.
در بخش کشاورزی نیز شهرستان‌هایی مانند میناب، رودان و حاجی‌آباد از ظرفیت‌های قابل توجهی برخوردارند و عرضه مستقیم محصولات این مناطق در مراکز شهری می‌تواند ضمن حمایت از کشاورزان، تنوع بیشتری در بازار مصرف ایجاد کند.
از سوی دیگر، ساماندهی شبکه توزیع در شهرستان‌های مختلف استان ضروری است تا شهروندان در مناطق دورتر نیز از شرایط مناسب تأمین و عرضه کالا برخوردار باشند.
نظارت مستمر؛ پشتوانه اعتماد عمومی به بازار
در کنار توسعه مراکز عرضه، نظارت بر روند تأمین، توزیع و قیمت‌گذاری کالاهای اساسی از دیگر الزامات مدیریت بازار است.
اجرای گشت‌های مشترک، بررسی عملکرد واحدهای صنفی، رسیدگی به شکایت‌های مردمی و مقابله با تخلفات احتمالی می‌تواند به ایجاد شفافیت بیشتر در بازار و حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان کمک کند.
در این میان، توجه به تفاوت میان تخلفات صنفی و افزایش هزینه‌های واقعی تولید نیز اهمیت دارد. هزینه نهاده‌های دامی، حمل‌ونقل، انرژی، بسته‌بندی و نگهداری محصولات از عواملی هستند که بر قیمت نهایی کالا اثر می‌گذارند و مدیریت بازار نیازمند بررسی همه این عوامل است.
بنابراین، نظارت مؤثرزمانی به نتیجه مطلوب می‌رسد که علاوه بر برخورد با تخلفات، مشکلات زنجیره تولید و توزیع نیز شناسایی و برای رفع آن‌ها برنامه‌ریزی شود.
انتشار مستمر اطلاعات مربوط به قیمت کالاهای پرمصرف، مراکز عرضه مستقیم و نحوه ثبت و پیگیری شکایت‌های مردمی نیز می‌تواند به افزایش آگاهی شهروندان و تقویت اعتماد عمومی کمک کند.
تأمین کالا و حمایت از قدرت خرید؛ دو محور مکمل
یکی از نکات مهم در سیاست‌گذاری بازار، توجه هم‌زمان به موجودی کالا و توان خرید خانوارهاست. تأمین مناسب اقلام اساسی زمانی به نتیجه مطلوب می‌رسد که کالاها با قیمت قابل دسترس و از مسیرهای توزیع مناسب در اختیار مصرف‌کنندگان قرار گیرند.
برنج، روغن، مرغ، گوشت قرمز، ماهی، حبوبات و لبنیات از جمله اقلام مهم سبد غذایی خانوارها هستند و استمرار عرضه آن‌ها با قیمت‌های متناسب، نقش مهمی در حفظ امنیت غذایی جامعه دارد.
در این زمینه، حمایت از تولیدکنندگان، تسهیل فعالیت واحدهای عرضه، تقویت تعاونی‌های مصرف و گسترش مراکز فروش مستقیم می‌تواند به ایجاد تعادل بیشتر در بازار کمک کند.
همچنین مشارکت تشکل‌های صنفی، تعاونی‌های کارگری و کارمندی و نمایندگان گروه‌های مختلف اجتماعی در انعکاس مسائل بازار، زمینه تصمیم‌گیری دقیق‌تر و متناسب با نیازهای واقعی جامعه را فراهم می‌کند.
بازار آرام و باثبات با همکاری دستگاه‌ها و مردم
مدیریت بازار کالاهای اساسی، موضوعی چندبعدی است که تحقق اهداف آن به همکاری دستگاه‌های اجرایی، تولیدکنندگان، شبکه توزیع، اصناف و شهروندان نیاز دارد.
برگزاری جلسات ستاد تنظیم بازار، بررسی وضعیت تولید محصولات پروتئینی، پیگیری تأمین نهاده‌های دامی و توجه به توسعه روزبازارها از جمله اقداماتی است که می‌تواند در مسیر ساماندهی بازار استان نقش‌آفرین باشد.
در کنار این اقدامات، استمرار برنامه‌ها و ارزیابی نتایج آن‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد. مقایسه دوره‌ای قیمت کالاهای پرمصرف، بررسی میزان دسترسی مردم به مراکز عرضه، ارزیابی عملکرد روزبازارها و شناسایی مشکلات احتمالی در شبکه توزیع می‌تواند به اصلاح تصمیم‌ها و افزایش اثربخشی برنامه‌ها کمک کند.
هرمزگان با برخورداری از ظرفیت‌های اقتصادی و تولیدی متنوع، فرصت مناسبی برای تقویت الگوی عرضه مستقیم و حمایت از تولیدکنندگان محلی دارد؛ فرصتی که با برنامه‌ریزی منسجم و نظارت مستمر می‌تواند به بهبود شرایط بازار و تسهیل تأمین نیازهای خانوارها منجر شود.
در نهایت، موفقیت سیاست‌های تنظیم بازار زمانی بیش از گذشته در زندگی مردم احساس خواهد شد که آثار آن در دسترسی آسان‌تر به کالاهای اساسی، عرضه منظم محصولات، شفافیت قیمت‌ها و کاهش هزینه‌های غیرضروری خرید نمایان شود؛ مسیری که تحقق آن، علاوه بر تصمیم‌های مدیریتی، به همکاری همه فعالان اقتصادی و اجتماعی استان نیاز دارد.
