سه‌شنبه ۱۴ مهر ۱۴۰۵ | ساعت --:--:-- | بندرعباس ۳۰ درجه
خبر فوری
اخبار

نقش دامپزشکی در سلامت و امنیت غذایی

نویسنده: یسری وثوقی ۱۴ مهر ۱۴۰۵ ۹ دقیقه مطالعه ۷ بازدید
14 مهرماه در تقویم کشور به عنوان روز ملی دامپزشکی نامگذاری شده است؛ روزی برای یادآوری نقش حرفه‌ای که اگرچه بخش مهمی از فعالیت آن در ارتباط با حیوانات و دام‌ها انجام می‌شود اما آثار آن به طور مستقیم با سلامت انسان، امنیت غذایی و حتی اقتصاد جامعه گره خورده است. دامپزشکی تنها درمان یک حیوان بیمار یا مراقبت از دام‌های اهلی نیست.
به گزارش خبرنگار دریای اندیشه؛14 مهرماه در تقویم کشور به عنوان روز ملی دامپزشکی نامگذاری شده است؛ روزی برای یادآوری نقش حرفه‌ای که اگرچه بخش مهمی از فعالیت آن در ارتباط با حیوانات و دام‌ها انجام می‌شود اما آثار آن به طور مستقیم با سلامت انسان، امنیت غذایی و حتی اقتصاد جامعه گره خورده است. دامپزشکی تنها درمان یک حیوان بیمار یا مراقبت از دام‌های اهلی نیست. بخش بزرگی از این حوزه به پیشگیری از بیماری‌ها، کنترل بیماری‌های مشترک میان انسان و حیوان، نظارت بر فرآورده‌های خام دامی و اطمینان از سلامت مواد غذایی مربوط می‌شود.در سال‌های اخیر توجه به سلامت و امنیت غذایی بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است. افزایش جمعیت، توسعه شهرنشینی، تغییر الگوی مصرف و گسترش ارتباط میان انسان و حیوان باعث شده است که نقش دامپزشکان در نظام سلامت بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد. بسیاری از بیماری‌هایی که سلامت انسان را تهدید می‌کنند منشأ حیوانی دارند و کنترل آنها بدون حضور دامپزشکان و نظارت مستمر بر جمعیت‌های دامی امکان‌پذیر نیست.دامپزشکی از جمله حرفه‌هایی است که بخش مهمی از فعالیت آن در حوزه پیشگیری انجام می‌شود. شاید نتیجه این اقدامات همیشه برای مردم قابل مشاهده نباشد اما واکسیناسیون دام‌ها و طیور، پایش بیماری‌ها، نمونه‌برداری، کنترل مراکز عرضه فرآورده‌های خام دامی و نظارت بر کشتارگاه‌ها بخشی از فعالیت‌هایی است که می‌تواند از بروز مشکلات جدی در سلامت عمومی جلوگیری کند.
دامپزشکی و سلامت عمومییکی از مهم‌ترین وظایف دامپزشکی مقابله با بیماری‌های مشترک میان انسان و حیوان است. بیماری‌هایی که می‌توانند از حیوان به انسان منتقل شوند در صورت نبود نظارت و کنترل مناسب ممکن است سلامت تعداد زیادی از افراد را تحت تأثیر قرار دهند. به همین دلیل دامپزشکان در کنار سایر بخش‌های نظام سلامت در زمینه شناسایی و کنترل این بیماری‌ها فعالیت می‌کنند.اهمیت این موضوع زمانی بیشتر مشخص می‌شود که بدانیم انسان در زندگی روزمره با حیوانات به شکل‌های مختلف در ارتباط است. نگهداری حیوانات خانگی، فعالیت‌های دامداری و مرغداری، مصرف گوشت و لبنیات و حتی حضور در محیط‌های روستایی و عشایری هر کدام می‌تواند نوعی ارتباط میان انسان و حیوان ایجاد کند. بنابراین رعایت اصول بهداشتی و انجام مراقبت‌های دامپزشکی تنها مسئله‌ای مربوط به صاحبان دام نیست بلکه با سلامت کل جامعه ارتباط دارد.از سوی دیگر دامپزشکی در کنترل بیماری‌های دامی نیز نقش اساسی دارد. شیوع یک بیماری در جمعیت دام و طیور می‌تواند علاوه بر ایجاد خسارت به دامداران و تولیدکنندگان، زنجیره تأمین محصولات غذایی را نیز تحت تأثیر قرار دهد. پیشگیری و تشخیص به موقع بیماری‌ها می‌تواند از گسترش آنها جلوگیری کرده و خسارت‌های اقتصادی را کاهش دهد.امنیت غذایی از مزرعه تا سفرهیکی دیگر از حوزه‌های مهم فعالیت دامپزشکی نظارت بر سلامت فرآورده‌های خام دامی است. گوشت، شیر، تخم‌مرغ و سایر محصولات مرتبط با دام و طیور بخشی از سبد غذایی خانوارها را تشکیل می‌دهند. سلامت این محصولات از زمان تولید تا رسیدن به دست مصرف‌کننده اهمیت دارد و در این مسیر نظارت‌های دامپزشکی نقش مهمی ایفا می‌کند. نظارت بر دام‌ها پیش از کشتار، کنترل شرایط بهداشتی کشتارگاه‌ها و بررسی لاشه‌ها پس از کشتار از جمله اقداماتی است که با هدف جلوگیری از ورود فرآورده‌های ناسالم به چرخه مصرف انجام می‌شود. در بخش شیر و فرآورده‌های لبنی نیز رعایت اصول بهداشتی در مراحل تولید و عرضه اهمیت زیادی دارد.این نظارت‌ها شاید در نگاه نخست برای مصرف‌کننده دیده نشود اما زمانی که یک محصول غذایی سالم به دست مردم می‌رسد بخش مهمی از این سلامت نتیجه مجموعه‌ای از کنترل‌ها و نظارت‌های انجام شده در زنجیره تولید است.
دامپزشکی و اقتصاد دامداراندامپزشکی تنها با سلامت و بهداشت ارتباط ندارد بلکه با معیشت دامداران و تولیدکنندگان نیز پیوند خورده است. بیماری‌های دامی می‌توانند هزینه‌های سنگینی به دامداران تحمیل کنند و حتی در مواردی موجب از بین رفتن سرمایه یک واحد دامداری شوند. پیشگیری از بیماری‌ها و ارائه خدمات به موقع می‌تواند از چنین خسارت‌هایی جلوگیری کند.واکسیناسیون، تشخیص بیماری، درمان و آموزش دامداران درباره روش‌های صحیح نگهداری دام از جمله اقداماتی است که می‌تواند به افزایش بهره‌وری واحدهای دامداری کمک کند. هرچه سطح بهداشت و مراقبت در یک واحد تولیدی بیشتر باشد احتمال بروز بیماری و کاهش تولید نیز کمتر خواهد شد.از این منظر دامپزشک تنها ارائه‌دهنده خدمات درمانی نیست بلکه یکی از حلقه‌های مؤثر در زنجیره تولید محسوب می‌شود. سلامت دام به معنای حفظ سرمایه دامدار و استمرار تولید است و استمرار تولید نیز به تأمین بخشی از نیاز غذایی جامعه کمک می‌کند.
هرمزگان و اهمیت خدمات دامپزشکیدر استان هرمزگان نیز دامپزشکی با توج
ه به شرایط اقلیمی، پراکندگی مناطق روستایی و وجود واحدهای دامداری و مرغداری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. شرایط آب‌وهوایی و جغرافیایی استان می‌تواند ضرورت مراقبت‌های بهداشتی از دام و طیور را افزایش دهد و نیاز به پایش مستمر بیماری‌ها را بیشتر کند.در کنار دامداری‌های سنتی، واحدهای صنعتی نیز در تأمین محصولات پروتئینی مورد نیاز جامعه نقش دارند. سلامت این واحدها نیازمند نظارت و همکاری میان تولیدکنندگان و مجموعه‌های دامپزشکی است. آموزش صاحبان واحدهای تولیدی، رعایت اصول بهداشتی، کنترل بیماری‌ها و واکسیناسیون از جمله اقداماتی است که می‌تواند در کاهش خطر بیماری و افزایش تولید مؤثر باشد.در مناطق روستایی نیز دام برای بسیاری از خانوارها بخشی از سرمایه و منبع درآمد محسوب می‌شود. بنابراین ارائه خدمات دامپزشکی در این مناطق فقط یک خدمت بهداشتی نیست بلکه می‌تواند در حفظ معیشت خانوارها نیز نقش داشته باشد.
دامپزشک؛ شغلی فراتر از درمانتصویری که گاهی از دامپزشک در ذهن جامعه وجود دارد بیشتر به درمان حیوانات محدود می‌شود اما دامپزشکی بسیار گسترده‌تر از این تصور است. دامپزشکان در مراکز درمانی حیوانات، واحدهای دامداری و مرغداری، کشتارگاه‌ها، مراکز تولید و عرضه فرآورده‌های دامی، آزمایشگاه‌ها و بخش‌های نظارتی فعالیت می‌کنند.بخش مهمی از فعالیت آنها نیز پیش از بروز بیماری انجام می‌شود. پایش وضعیت سلامت دام‌ها، بررسی شرایط بهداشتی واحدهای تولیدی و شناسایی بیماری‌ها از جمله اقداماتی است که می‌تواند از خسارت‌های بعدی جلوگیری کند.همچنین در سال‌های اخیر با افزایش نگهداری حیوانات خانگی در شهرها، خدمات دامپزشکی در حوزه حیوانات خانگی نیز بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. مراقبت‌های دوره‌ای، واکسیناسیون، پیشگیری از بیماری‌ها و آموزش صاحبان حیوانات از جمله موضوعاتی است که می‌تواند هم سلامت حیوان و هم سلامت اعضای خانواده را تحت تأثیر قرار دهد. یکی از موضوعات مهم در حوزه دامپزشکی افزایش آگاهی عمومی است. بسیاری از مشکلاتی که در زمینه بیماری‌های دامی و مشترک میان انسان و حیوان ایجاد می‌شود با آموزش و رعایت اصول ساده بهداشتی قابل پیشگیری است.خرید فرآورده‌های خام دامی از مراکز معتبر، توجه به شرایط نگهداری مواد غذایی، رعایت اصول بهداشتی هنگام تماس با حیوانات و مراجعه به دامپزشک در زمان مشاهده علائم بیماری از جمله اقداماتی است که می‌تواند خطر انتقال برخی بیماری‌ها را کاهش دهد.در بخش دامداری نیز آموزش دامداران درباره قرنطینه دام‌های جدید، واکسیناسیون و گزارش سریع علائم مشکوک اهمیت زیادی دارد. هرچه اطلاع‌رسانی در این زمینه گسترده‌تر باشد امکان شناسایی و کنترل بیماری‌ها نیز افزایش پیدا می‌کند.امروز مفهوم سلامت بیش از گذشته به ارتباط میان انسان، حیوان و محیط زیست توجه دارد. سلامت انسان را نمی‌توان جدا از سلامت حیوانات و محیط زندگی آنها بررسی کرد. از همین رو دامپزشکی بخشی از زنجیره سلامت جامعه محسوب می‌شود.دامپزشکان در نقطه‌ای فعالیت می‌کنند که سلامت حیوانات، سلامت انسان و امنیت غذایی به یکدیگر می‌رسند. آنها ممکن است بیماری را در یک دام شناسایی کنند اما نتیجه کارشان می‌تواند از رسیدن یک بیماری به انسان جلوگیری کند. ممکن است در یک کشتارگاه بر سلامت یک لاشه نظارت کنند اما این نظارت در نهایت به سفره یک خانواده مرتبط است. ممکن است در یک واحد دامداری واکسیناسیون انجام دهند اما نتیجه آن حفظ سرمایه یک دامدار و استمرار تولید باشد.به همین دلیل روز ملی دامپزشکی فرصتی برای توجه بیشتر به این حرفه و نقش آن در زندگی روزمره مردم است. سلامت غذایی جامعه تنها در بیمارستان‌ها و مراکز درمانی تأمین نمی‌شود. بخشی از این سلامت از محل تولید مواد غذایی آغاز می‌شود و دامپزشکی یکی از حلقه‌های مهم این مسیر است.توجه به ظرفیت‌های دامپزشکی و حمایت از فعالان این حوزه می‌تواند به تقویت سلامت عمومی و امنیت غذایی کمک کند. توسعه خدمات پیشگیرانه، افزایش آموزش‌های تخصصی، تقویت امکانات تشخیصی و توجه به شرایط کاری دامپزشکان و نیروهای این حوزه از جمله موضوعاتی است که می‌تواند کیفیت خدمات را افزایش دهد.از سوی دیگر همکاری مردم و تولیدکنندگان با مجموعه‌های دامپزشکی اهمیت زیادی دارد. گزارش به موقع بیماری‌های مشکوک، رعایت توصیه‌های بهداشتی و توجه به اصول نگهداری و عرضه محصولات دامی می‌تواند بخشی از مسئولیت اجتماعی در حوزه سلامت باشد.روز ملی دامپزشکی در واقع فرصتی برای دیدن بخشی از تلاش‌هایی است که شاید در زندگی روزمره کمتر دیده شوند. دامپزشکی تنها درمان حیوانات نیست؛ از سلامت دام و طیور تا امنیت غذایی، از کنترل بیماری‌های مشترک تا حمایت از تولیدکنندگان و از نظارت بر فرآورده‌های خام دامی تا آموزش عمومی، همگی بخشی از مسئولیتی است که این حرفه بر عهده دارد.۱۴ مهرماه می‌تواند یادآور این واقعیت باشد که
سلامت انسان و حیوان از یکدیگر جدا نیستند. هر اندازه پیشگیری و مراقبت از حیوانات جدی‌تر گرفته شود، مسیر رسیدن به غذای سالم و جامعه سالم نیز هموارتر خواهد شد. در چنین نگاهی دامپزشکی نه یک حرفه حاشیه‌ای بلکه یکی از پایه‌های مهم سلامت عمومی و امنیت غذایی جامعه است.

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *