گسترش مصرف سیگارهای الکترونیکی و ویپ در میان نوجوانان و جوانان هرمزگان به یکی از نگرانی های جدی حوزه سلامت تبدیل شده است.محصولاتی که برخلاف تبلیغات فریبنده، می تواند وابستگی به نیکوتین و آسیبهای جسمی و روانی به دنبال داشته باشد.
به گزارش اختصاصی دریای اندیشه؛ در سالهای اخیر مصرف سیگارهای الکترونیکی، ویپ و پاد در استان هرمزگان در میان نوجوانان و جوانان روندی نگران کننده پیدا کرده است.محصولاتی که با ظاهر مدرن، طعم های متنوع و تبلیغات جذاب وارد بازار شده اند امروز به یکی از دغدغههای جدی حوزه سلامت و آسیب های اجتماعی تبدیل شده اند که باید نسبت به پیامدهای بلندمدت آن نگران بود.
برخلاف تصور رایجی که ویپ را جایگزینی کم خطر برای سیگار معرفی میکند بررسیهای علمی نشان داده که بسیاری از این محصولات حاوی مقادیر قابل توجهی نیکوتین و ترکیبات شیمیایی مضر هستند.نیکوتین در سنین نوجوانی میتواند روند رشد مغز را تحت تاثیر قرار داده، قدرت تمرکز، یادگیری و کنترل هیجانات را کاهش دهد و وابستگی شدیدی ایجاد کند.
یکی از دلایل افزایش استقبال نوجوانان از این محصولات، طراحی زیبا، بسته بندی های رنگارنگ و طعم های مختلف میوه ای و شیرین آن است.بسیاری از نوجوانان بدلیل نبود بوی تند سیگار، تصور می کنند مصرف ویپ آسیبی به سلامت آنان نمی زند در حالی که این تصور با واقعیت فاصله زیادی دارد و میتواند آنان را به سمت مصرف مداوم نیکوتین سوق دهد.
افزایش مصرف سیگارهای الکترونیکی به تدریج به یک آسیب اجتماعی تبدیل می شود.کاهش سن مصرف دخانیات، عادی شدن استفاده از این محصولات در جمع های دوستانه و احتمال گرایش مصرف کنندگان به سایر مواد اعتیادآور، از مهمترین نگرانیهایی است که در سال های اخیر مطرح شده است.
در هرمزگان نیز گزارش های میدانی از رشد مصرف ویپ در میان دانش آموزان و دانشجویان حکایت دارد.موضوعی که تنها به پسران محدود نیست و در سال های اخیر گرایش برخی دختران نوجوان و جوان به مصرف این محصولات نیز افزایش یافته است.مسئله ای که لزوم اجرای برنامه های آموزشی هدفمند درخصوص این مسئله را بیش از گذشته آشکار میکند.
بخار حاصل از سیگارهای الکترونیکی میتواند برای اطرافیان به ویژه کودکان، سالمندان و زنان باردار زیان آور باشد.قرار گرفتن مداوم در معرض این بخار، هرچند کمتر از دود سیگار سنتی به نظر برسد اما همچنان سلامتی را به خطر میاندازد و نباید آن را بیضرر تلقی کرد.
نقش خانوادهها در پیشگیری از این آسیب بسیار تعیین کننده است.والدین باید با شناخت کافی از انواع سیگارهای الکترونیکی، نسبت به تغییر رفتار، افت تحصیلی، تغییر روابط دوستانه و سایر نشانه های احتمالی در فرزندان خود حساس باشند و با آگاهی بخشی، از گرفتار شدن آنان در دام وابستگی به نیکوتین جلوگیری کنند.
در کنار خانواده ها، مدارس، دانشگاه ها، مراکز بهداشتی و رسانه ها نیز مسئولیت سنگینی برعهده دارند.آموزش مستمر، کنترل عرضه این محصولات به افراد کمسن، برخورد با فروشندگان متخلف و اجرای برنامه های آموزشی میتواند نقش موثری در کاهش گرایش نسل جوان به مصرف ویپ و سایر دخانیات داشته باشد.هر زمان که یک شخص تصمیم به ترک دخانیات بگیرد در واقع برای سلامت آینده خود سرمایه گذاری کرده است.کاهش خطر بیماری های قلبی، تنفسی و بسیاری از سرطانها تنها بخشی از مزایای کنار گذاشتن دخانیات و محصولات حاوی نیکوتین است.
با توجه به روند رو به رشد مصرف سیگارهای الکترونیکی در میان نوجوانان و جوانان، به نظر میرسد مقابله با این پدیده نیازمند همکاری همه جانبه است چرا که بیتوجهی به این موضوع میتواند هزینههای اجتماعی و درمانی سنگینی را بر جامعه تحمیل کند.
زنگ خطر گسترش مصرف سیگارهای الکترونیکی در میان نوجوانان و جوانان
شیخ محمد شریف وحیدی امام جمعه اهل سنت روستای هرنگ از توابع شهرستان بستک در بخشی از خطبههای نماز جمعه با ابراز نگرانی از گسترش مصرف سیگار، ویپ و برخی مواد اعتیادآور در میان نوجوانان و جوانان، این مسئله را یکی از آسیبهای جدی اجتماعی دانست.
وی با تاکید بر نقش اساسی خانوادهها در تربیت فرزندان گفت: والدین باید نسبت به رفتار، معاشرتها و وضعیت فرزندان خود حساس باشند و با نظارت و آگاهی بخشی، از گرفتار شدن آنان در آسیبهای اجتماعی جلوگیری کنند.
امام جمعه هرنگ از صاحبان واحدهای صنفی و فروشندگان خواست از فروش سیگار، ویپ، پاد، قرص و هرگونه مواد اعتیادآور به کودکان و نوجوانان خودداری کنند و مسئولیت اخلاقی و اجتماعی خود را در قبال سلامت نسل آینده جدی بگیرند.
وی یادآور شد: با توجه به روند رو به افزایش مصرف این محصولات، ضرورت توجه جدیتر خانوادهها و مسئولان بیش از گذشته احساس میشود.
شیخ وحیدی در پایان از دستگاه های متولی به ویژه شبکه بهداشت، آموزش و پرورش و نهادهای نظارتی خواست با اجرای برنامه های
پیشگیرانه، آموزش همگانی و تشدید نظارت بر عرضه این محصولات، اقدامات موثرتری برای حفاظت از سلامت نسل نوجوان و جوان انجام دهند.
گفتنی است این هشدارها پیش از این نیز از تریبون نماز جمعه توسط شیخ محمدرسول آتشی و شیخ احمدنور اسماعیلی مطرح شده بود.
نظر شهروندان بستک درباره گسترش مصرف سیگارهای الکترونیکی
یکی از معلمان دوره متوسطه با ابراز تاسف نسبت به این موضوع گفت: در چند سال گذشته تغییر محسوسی در رفتار برخی دانش آموزان دیدهایم.بسیاری از آنها تصور میکنند ویپ اعتیادآور نیست، در حالی که همین تصور اشتباه باعث میشود به مرور به مصرف مداوم روی بیاورند.به نظر من آموزش در مدارس باید از مقطع متوسطه آغاز شود و والدین نیز در این زمینه اطلاعات بیشتری کسب کنند تا بتوانند با فرزندان خود گفتوگو کنند.
مادر یکی از دانش آموزان می گوید: بزرگترین نگرانی من این است که این محصولات به راحتی در دسترس نوجوانان قرار گرفته است.بسیاری از خانوادهها در ابتدا متوجه مصرف فرزندشان نمی شوند.اگر نظارت بر فروش بیشتر شود میتوان از بسیاری از این آسیب ها پیشگیری کرد.
یکی از دانشجویان بستکی که در دانشگاه هرمزگان مشغول به تحصیل است گفت: به نظر من یکی از دلایل، تاثیر دوستان و فضای مجازی است.تبلیغات غیرواقعی این تصور را ایجاد کرده که ویپ بیضرر است.بسیاری از جوانان برای تجربه کردن یا متفاوت بودن آن را امتحان میکنند اما بعدها متوجه میشوند ترک آن آسان نیست.
خانمی فروشنده در بازار بستک نیز می گوید: فروشندگان باید مسئولیت اجتماعی خود را بپذیرند.کسب درآمد نباید به قیمت آسیب دیدن نوجوانان باشد.اگر همه واحدهای صنفی از فروش این محصولات به افراد زیر سن قانونی خودداری کنند و نظارت دستگاه های مسئول هم جدی باشد دسترسی نوجوانان به این نمونه از کالا بسیار محدودتر خواهد شد.
یک کارشناس حوزه سلامت که در شبکه بهداشت و درمان شهرستان مشغول به کار است گفت: یکی از راهکارها، همکاری همزمان خانواده، مدرسه، رسانه و دستگاههای اجرایی است.برخورد قانونی به تنهایی کافی نیست.نوجوان باید بداند که ویپ یک وسیله تفریحی نیست بلکه محصولی حاوی نیکوتین و مواد شیمیایی است که میتواند سلامت جسم و روان او را به خطر بیاندازد.همچنین لازم است خدمات مشاوره و ترک دخانیات برای جوانان بیشتر در دسترس باشد تا کسانی که قصد ترک دارند بدون نگرانی از این حمایتها استفاده کنند.
اما آنچه امروز در شهرستان بستک و دیگر نقاط استان هرمزگان مشاهده میشود مستقیما متوجه سلامت نسل آینده است.واقعیت این است که خود جوانان و نوجوانان نیز باید از آینده و سلامتشان محافظت کنند.بسیاری از افرادی که امروز با وابستگی به نیکوتین دست و پنجه نرم میکنند روزی تنها برای کنجکاوی، لذت کاذب یا همراهی با دوستان، اولین پُک را زده بودند اما همان تجربه کوتاه، برای برخی به عادتی تبدیل شد که ترک آن آسان نیست.
انتخاب امروز هر نوجوان و جوان، میتواند مسیر سلامت یا بیماری سالهای آینده او را رقم بزند.آینده را نمیتوان از کسی قرض گرفت.هر فرد باید خودش برای آن تصمیم بگیرد.نه گفتن به سیگار، ویپ و هر نوع دخانیات، تصمیمی آگاهانه برای حفظ سلامتی و کیفیت زندگی در سالهای پیشِرو است.
