به گزارش روزنامه دریای اندیشه ؛دکتر اصغر زائری رئیس مرکز بهداشت شهرستان بندرعباس در جمع خبرنگاران از ارائه ۵۴ هزار و ۵۰۲ خدمت مراقبتی و بهداشتی به ۲۴ هزار و ۴۵۶ بیمار مبتلا به دیابت در طول سال گذشته خبر داد. به گفته وی، این خدمات توسط تیمهای سلامت در مراکز ارائهدهنده خدمات شهری و روستایی در سراسر شهرستان انجام شده است.
زائری با اشاره به اهمیت حیاتی شناسایی زودهنگام بیماران دیابتی، افزود: در سال گذشته یک هزار و ۹۷۶ بیمار جدید مبتلا به دیابت توسط تیم سلامت شناسایی و تحت پوشش خدمات مراقبتی قرار گرفتند. به گفته او، هرچه بیماری زودتر تشخیص داده شود، هزینههای درمان کاهش مییابد و کیفیت زندگی بیماران به طور چشمگیری بالاتر میرود.
رئیس مرکز بهداشت بندرعباس توضیح داد: تیمهای سلامت شامل بهورزان، مراقبان سلامت و پزشکان در مراکز شهری و روستایی، بیش از ۵۴ هزار خدمت مراقبتی، پیگیری و مشاورهای به بیماران دیابتی ارائه کردهاند.
وی تأکید کرد که این آمار نشاندهنده تداوم فعالیت گسترده و تلاش بیوقفه کادر سلامت برای ارتقای سلامت جامعه است، هرچند که به گفته خودش هنوز فاصله زیادی با پوشش ایدهال وجود دارد.
زائری در بخش دیگری از سخنان خود با تاکید بر ضرورت افزایش آگاهی عمومی درباره علائم و پیامدهای دیابت، هشدار داد: متاسفانه بسیاری از افراد از ابتلای خود به دیابت بیاطلاع میمانند و زمانی به مراکز درمانی مراجعه میکنند که بیماری پیشرفت کرده و عوارض آن غیرقابل برگشت شده است.
وی انجام آزمایشهای دورهای و غربالگری را بهویژه برای افراد در معرض خطر فوقالعاده ضروری و موثر دانست.
گزارشهای پزشکی نشان میدهد که دیابت بیماریای است که در آن سطح قند خون به دلیل نقص در تولید یا عملکرد هورمون انسولین، بالا میماند و میتواند منجر به مشکلات جدی در سیستمهای مختلف بدن از جمله کلیهها، چشمها، اعصاب و قلب شود. این بیماری یک اختلال چندبعدی محسوب میشود که انواع مختلفی دارد؛ از جمله دیابت نوع ۱، نوع ۲، دیابت بارداری، دیابت مونوژنیک، نوع ۳c، نوع ۵، LADA و دیابتهای ناشی از دارو است.
زائری در پاسخ به خبرنگار ما درباره سن ابتلا به دیابت توضیح داد: با توجه به اینکه دیابت میتواند در هر سنی از نوزادی، کودکی، نوجوانی، بزرگسالی تا دوران بارداری ظاهر شود، نمیتوان یک الگوی سنی ثابت برای آن در نظر گرفت. به گفته وی، ژنتیک، چاقی، کمتحرکی و سبک زندگی ناسالم نقش مهمی در بروز و پیشرفت این بیماری دارند و متاسفانه با توجه به شیوع بالای کم تحرکی و تغذیه نامناسب در جامعه، روند مبتلایان به دیابت رو به افزایش است.
رئیس مرکز بهداشت بندرعباس در پایان، از مردم خواست که به هیچ عنوان علائمی مثل تشنگی افراطی، تکرر ادرار، خستگی بیدلیل، کاهش وزن ناگهانی یا دیر خوب شدن زخمها را نادیده نگیرند و در صورت مشاهده هرکدام از این علائم، هرچه سریعتر به نزدیکترین مرکز بهداشتی مراجعه کنند.
وی همچنین از آغاز طرح غربالگری جدید دیابت در مناطق پرخطر شهرستان در ماههای آینده خبر داد.
نگاهی به پشت صحنه آمارها / کدام عدد بندرعباس را نگران میکند؟
در سال گذشته، به ازای هر یک از ۲۴ هزار و ۴۵۶ بیمار دیابتی، میانگین ۲.۲ خدمت ارائه شده است. این عدد نشان میدهد که بسیاری از بیماران تنها سالی یک یا دو بار زیر چتر مراقبت قرار گرفتهاند. در حالی که استانداردهای جهانی برای دیابت حداقل ۳ تا ۴ ویزیت یا مشاوره تخصصی در سال را توصیه میکنند. یعنی فاصله حداقلی ۳۰ تا ۴۰ درصدی با وضعیت مطلوب وجود دارد.
آمار بیماران جدید؛ زنگ خطر یا نوید موفقیت؟
شناسایی ۱,۹۷۶ بیمار جدید در یک سال یک رکورد عملیاتی خوب برای تیم سلامت است، اما از زاویه دیگر نشان میدهد که تعداد قابل توجهی از افراد بدون اینکه بدانند، با قند خون بالا در جامعه زندگی میکردهاند.
اگر همین روند ادامه پیدا کند، تا سه سال آینده نزدیک به ۶ هزار بیمار جدید فقط در همین شهرستان شناسایی خواهند شد که بار مالی و درمانی سنگینی روی سیستم بهداشت خواهد گذاشت.
دیابت در بندرعباس؛ جغرافیا و سبک زندگی
بندرعباس با ویژگیهایی نظیر اقلیم گرم و مرطوب، مهاجرپذیری بالا، شیوع مصرف غذاهای پرکالری و فستفود و نیز کمتحرکی ناشی از زندگی شهری مدرن، یکی از مناطق مستعد رشد دیابت در جنوب کشور است.
متاسفانه آمار دقیقی از نسبت مبتلایان به کل جمعیت در این گزارش وجود ندارد، اما اگر جمعیت زیر پوشش حدود ۳۰۰ هزار نفر فرض شود، حدود ۸ درصد جمعیت بزرگسال شهرستان دیابتی هستند که رقمی قابل توجه و رو به رشد است.
مهمترین جمله دکتر زائری در تحلیل این است که «بسیاری
از مبتلایان از بیماری خود بیخبرند.» یعنی عدد ۲۴ هزار و ۴۵۶ بیمار تحت پوشش، تمام مبتلایان بندرعباس نیست. برآورد غیررسمی نشان میدهد احتمالاً دست کم ۱۰ تا ۲۰ درصد افراد دیابتی شهرستان یا شناسایی نشدهاند یا مراجعه نمیکنند.
این یعنی هزاران نفر در سکوت در حال پیشرفت به سوی عوارضی مثل نابینایی، نارسایی کلیه یا قطع عضو هستند.
اگر بودجه غربالگری سیار و رایگان در محلههای پرخطر و حاشیهنشین بندرعباس دو برابر شود، میتوان نرخ شناسایی بیماران پنهان را در دو سال آینده بیش از ۵۰ درصد افزایش داد.
