گرما فصلِ جولانِ انگلهاست
نویسنده: دریای اندیشه 
با آغاز فصل گرما و افزایش دما، چهره شهر تغییر میکند؛ خیابانها شلوغتر میشوند، مصرف آب و میوههای تازه بالا میرود و البته، تمایل ما برای استفاده از تفریحات آبی و گذراندن وقت در فضای باز بیشتر میشود. اما در کنار این تغییراتِ دلنشین، یک روی سکه هم وجود دارد که کمتر به آن توجه میکنیم: گرما، بستر مناسبی برای تکثیر و انتقال بسیاری از عوامل بیماریزا، بهویژه انگلهاست.
بیماریهای انگلی، اگرچه شاید در ظاهر ساده به نظر برسند، اما در صورت عدم پیشگیری، میتوانند سلامت خانواده، بهویژه کودکان و سالمندان را به شکلی جدی تهدید کنند. روزنامه دریای اندیشه در این مقاله، نگاهی دارد به سبک زندگی سالم در روزهای گرم سال و راههایی که میتوان با آن از چنگ این میهمانان ناخوانده رها شد.بسیاری از انگلها و تخم آنها برای بقا و انتقال، نیازمند شرایط دمایی و رطوبت خاصی هستند. در فصل تابستان، همزمان با افزایش دما، سرعتِ فساد مواد غذایی، سرعتِ تکثیر حشرات (که خود ناقل انگلها هستند) و میزانِ مصرفِ آبهای مشکوک افزایش مییابد. از سوی دیگر، عادتهای ما در تابستان؛ مثل خوردن سبزیجاتِ تازه، استفاده از آبمیوههای بینراهی و شنا در استخرهای غیربهداشتی، همگی ریسک ابتلا به انگلهای رودهای و پوستی را چندین برابر میکند. انگلهایی نظیر ژياردیا یا آسکاریس در محیطهای گرم و مرطوبِ تابستانی، فرصت بیشتری برای زنده ماندن در محیط خارج از بدنِ میزبان دارند.
بدون شک، لذتبخشترین بخشِ تابستان، خوردنِ یک بشقاب سبزی خوردنِ تازه یا سالاد شیرازی در کنار خانواده است. اما همین لذت ساده، اگر با اصول بهداشتی همراه نباشد، میتواند راه ورود انگلها به سیستم گوارشی باشد. آبیاری مزارع با فاضلابهای تصفیهنشده در برخی مناطقِ حاشیهای، یکی از اصلیترین دلایل آلودگی سبزیجات به تخم انگلهاست.
شستوشویِ صرفِ سبزیجات با آب، به هیچوجه کافی نیست. بسیاری از کیستها و تخمهای انگلی، به سادگی از سطح گیاه جدا نمیشوند. استفاده از محلولهای ضدعفونیکننده مجاز و مراحلِ چهارگانه شستوشو (پاکسازی، انگلزدایی، شستوشو و ضدعفونی) برای سبزیجات در تابستان، باید به یک قانونِ غیرقابلتغییر در خانهها تبدیل شود.
در گرمای 50 درجه بندرعباس، هیچچیز مثل یک لیوان آبطالبی یا هندوانه خنک نمیچسبد. اما آیا به بهداشتِ یخِ بهکاررفته در این نوشیدنیها یا دستِ فردی که آن را آماده میکند، فکر کردهاید؟ تابستان، فصلِ رونقِ دستفروشانی است که شاید اصولِ اولیه بهداشت را نادیده بگیرند. آبهای آلوده به مدفوعِ انسانی یا حیوانی، اصلیترین منبع انتقال انگلهای رودهای هستند. یخهای فلهای که در شرایط غیربهداشتی تولید و جابهجا میشوند، میتوانند به راحتی حاوی تخم انگل باشند. توصیه اکید پزشکان این است: در فصل گرما، حتیالمقدور از نوشیدنیهای خانگی استفاده کنید و اگر در فضای بیرون هستید، به سراغِ نوشیدنیهای بستهبندیشده و مطمئن بروید.
استخرهای عمومی، دریاچهها و حتی آبنماهای پارکها، در تابستان به شدت مورد توجه هستند. اما آبِ استخری که سیستم تصفیه و کلرزنیِ استانداردی ندارد، میتواند به راحتی محلِ تجمعِ انگلهای پوستی و چشمی باشد.
«آکانتامبا» یکی از آن انگلهای خطرناکی است که میتواند از طریقِ آبِ آلوده به چشمِ افرادی که با لنز وارد استخر میشوند، نفوذ کرده و آسیبهای جبرانناپذیری بزند. نکته طلایی برای شناگران: قبل و بعد از شنا حتماً دوش بگیرید، از عینک شنا استفاده کنید و از ورود کودکانِ خردسال که کنترل بهداشتی ندارند، به استخرهای عمومی شلوغ خودداری کنید.
علاوه بر انگلهای داخلی، تابستان فصلِ فعالیتِ شدیدِ انگلهای خارجی، به ویژه «شپش» و برخی «کنهها» نیز هست. شلوغیِ ناوگان حملونقل عمومی و استفاده از وسایلِ شخصیِ دیگران، میتواند زمینهساز انتقالِ شپش باشد. همچنین، نگهداری از حیوانات خانگی بدون مراقبتهای دامپزشکی در گرما، ریسک انتقال انگلهای پوستی را افزایش میدهد. برای مقابله، رعایت بهداشتِ فردی، شستوشویِ منظمِ لباسها با آب داغ و پرهیز از قرض دادنِ وسایل شخصی (مثل شانه، کلاه و حوله) از ضروریات است.
بیماریهای انگلی همیشه با علائم حاد خود را نشان نمیدهند. گاهی فرد ممکن است ماهها حامل انگل باشد و تنها با نشانههای مبهمی مثل خستگیِ مفرط، کمخونی، کاهشِ اشتها، یا دردهایِ شکمیِ دورهای روبرو شود. به ویژه در کودکان، هرگونه افتِ تحصیلی یا کاهشِ تمرکز که با علائم گوارشی همراه باشد، باید زنگِ خطری برای والدین باشد تا برای انجام آزمایشهای مدفوع و معایناتِ دورهای به مراکز بهداشت مراجعه کنند. «خوددرمانی» با داروهای ضدانگل بدون نسخه پزشک، یکی از اشتباهاتِ رایج است که میتواند به مقاومتِ انگلی منجر شود.
مراقبت در برابر بیماریهای انگلی، یک پروژه پیچیده نیست؛ بلکه مجموعهای از
رفتارهای ساده اما حیاتی است. شستنِ مداومِ دستها با صابون (بهویژه پیش از صرف غذا)، اطمینان از سلامتِ آبِ آشامیدنی، نظارت بر سلامتِ مواد غذایی و مراجعه به پزشک در صورتِ بروزِ علائمِ مشکوک، میتواند تابستانِ شما را از لیستِ درگیری با بیماریها خارج کند.
شهر، با همه گرما و شور و شوقش، منتظرِ ماست. اجازه ندهیم که سهلانگاریهایِ کوچک، خاطرهسازِ یک فصلِ ناخوشایند برای خانوادهمان شود. این روزها بیش از هر زمانِ دیگری، «بهداشت» را فراتر از یک توصیه، به عنوان «سبک زندگی» جدی بگیریم تا تابستانِ پیشِ رو، با طعمِ سلامت و آرامش برای همه ما همراه باشد.
