به گزارش اختصاصی خبرنگار دریای اندیشه از شهرستان بندرخمیر؛ اجرای طرحهای سلامتمحور با محوریت ویزیت رایگان در استان هرمزگان را میتوان یکی از مهمترین اقدامات اجتماعی در راستای تحقق عدالت درمانی دانست؛ طرحی که با مشارکت بسیج جامعه پزشکی استان هرمزگان و مراکز بهداشتی و درمانی در مناطق شهری و روستایی اجرا شده و طی آن، خدمات پزشکی و مشاورهای بهصورت رایگان در اختیار اقشار مختلف مردم قرار گرفته است.
اهداف اصلی طرح سلامتمحور
هدف اصلی این طرح، افزایش دسترسی مردم به خدمات اولیه درمان، شناسایی زودهنگام بیماریها و کاهش فشار هزینههای درمانی بر خانوادهها است.
در شرایطی که بخشی از جمعیت مناطق کمبرخوردار استان با مشکلاتی همچون فاصله جغرافیایی از مراکز درمانی و محدودیتهای اقتصادی روبهرو هستند، چنین طرحهایی نقش مکمل و حمایتی نظام سلامت را ایفا میکند.
خدمات درمانی در میدان عمل
در این برنامه، پزشکان عمومی، ماماها و کادر درمانی داوطلب با حضور در مراکز سلامت یا اعزام تیمهای سیار به روستاها، به ارائه خدماتی همچون ویزیت عمومی، مشاوره مامایی، کنترل فشار خون و آموزشهای بهداشتی میپردازند. این رویکرد پیشگیرانه سبب میشود بسیاری از بیماریها در مراحل اولیه شناسایی شده و از پیشرفت آنها جلوگیری شود؛ موضوعی که هم به نفع سلامت عمومی جامعه است و هم از افزایش هزینههای درمانی در آینده پیشگیری میکند.
مشارکت مردمی و سرمایه اجتماعی
از منظر اجتماعی، طرح ویزیت رایگان سلامتمحور بسیج، جلوهای از مشارکت مردمی در حوزه سلامت به شمار میرود. حضور نیروهای داوطلب و جهادی در کنار شبکه بهداشت، باعث افزایش اعتماد عمومی و تقویت سرمایه اجتماعی در مناطق هدف شده است. استقبال قابل توجه مردم از این برنامهها نشان میدهد که چنین خدماتی پاسخ مستقیمی به یک نیاز واقعی در جامعه است.
ضرورت تداوم طرحهای سلامتمحور
با این حال، استمرار و اثربخشی این طرحها نیازمند برنامهریزی منظم، پوشش جغرافیایی گستردهتر و تقویت همکاری میان دستگاههای اجرایی حوزه سلامت است.
اگر این اقدامات بهصورت مستمر دنبال شود، میتواند به کاهش نابرابریهای درمانی و ارتقای شاخصهای سلامت در استان هرمزگان منجر شود.
پیوند خدمات جهادی و نظام سلامت
در مجموع، طرح سلامتمحور بسیج در قالب ویزیت رایگان را میتوان نمونهای موفق از پیوند میان خدمات جهادی و نظام سلامت دانست؛ الگویی که در صورت تداوم و توسعه، گامی عملی در مسیر تحقق عدالت اجتماعی و درمانی در جنوب کشور خواهد بود.
شرایط خاص اقلیمی هرمزگان
از منظر بهداشتی، استان هرمزگان به دلیل شرایط اقلیمی خاص، پراکندگی جغرافیایی جمعیت و وجود مناطق روستایی و جزیرهای، همواره نیازمند برنامههای حمایتی ویژه در حوزه سلامت بوده است. گرمای شدید هوا، شیوع برخی بیماریهای بومی و دشواری دسترسی به مراکز درمانی تخصصی، ضرورت اجرای طرحهای میدانی و رایگان را دوچندان میکند. در چنین شرایطی، حضور تیمهای پزشکی داوطلب در مناطق مختلف استان، نقش مهمی در کاهش فاصله خدمات درمانی میان مرکز استان و مناطق پیرامونی ایفا میکند.
نقش آموزش در کنار درمان
همچنین این طرحها صرفاً به ارائه خدمات درمانی محدود نمیشود، بلکه بعد آموزشی آن نیز اهمیت ویژهای دارد. آموزش بهداشت فردی، تغذیه سالم، مراقبتهای دوران بارداری و پیشگیری از بیماریهای شایع، از جمله محورهایی است که در کنار ویزیت پزشکی به مردم ارائه میشود. این رویکرد ترکیبی درمان و آموزش، میتواند در بلندمدت موجب تغییر رفتارهای بهداشتی و کاهش آمار ابتلا به بیماریهای قابل پیشگیری شود؛ امری که یکی از اهداف اصلی نظام سلامت محسوب میشود.
الگوی موفق همکاری مردمی
از سوی دیگر، تداوم طرحهای سلامتمحور میتواند زمینهساز شکلگیری الگوی موفقی از همکاری میان نهادهای مردمی و ساختار رسمی درمان کشور باشد. تجربه نشان داده است هر جا خدمات درمانی با روحیه جهادی و مشارکت داوطلبانه همراه شده، اعتماد عمومی افزایش یافته و مشارکت مردم در برنامههای بهداشتی نیز تقویت شده است. در صورت حمایت مستمر و گسترش دامنه این طرحها، میتوان امیدوار بود که استان هرمزگان در سالهای آینده گامهای مؤثرتری در جهت کاهش محرومیتهای درمانی و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان بردارد.
خدمات رایگان در مناطق کمبرخوردار
ارائه ویزیت رایگان اهالی کشار بندرخمیر در طرح سلامتمحور بسیج جامعه پزشکی با همکاری بسیج جامعه پزشکی شهرستان بندرخمیر و تیم سلامت مرکز جامع سلامت کشار بندرخمیر، خدمات رایگان ویزیت پزشکی و مشاوره مامایی به اهالی این منطقه ارائه شد.
در راستای ارتقای سطح سلامت عمومی و دسترسی آسانتر مردم به خدمات درمانی، برنامه ویزیت رایگان در مرکز جامع سلامت کشار بندرخمیر در دهه مبارک فجر برگزار شد. در این طرح، پزشک عمومی به ویزیت بیماران
پرداخت و همزمان مشاوره مامایی برای بانوان ارائه شد.
تأکید بر حمایت از خانوادهها
احمدرضاشیخی مسئول بسیج جامعه پزشکی شهرستان بندرخمیر گفت: این طرح با هدف حمایت از خانوادهها، شناسایی مشکلات احتمالی سلامت و ارائه راهنماییهای لازم در حوزه بهداشت فردی و مراقبتهای مادر و کودک انجام گرفت. استقبال خوب مردم از این برنامه نشاندهنده نیاز و اهمیت استمرار چنین خدماتی در مناطق مختلف شهرستان است.
وی تصریح کرد: اجرای طرحهای سلامتمحور و ارائه خدمات رایگان، بخشی از برنامههای مستمر برای بهبود وضعیت بهداشت و درمان در مناطق کمبرخوردار است.
مطالبه گری برای عدالت درمانی
شهروندی در گفتگو با خبرنگار ما گفت: اجرای این طرحها اگرچه اقدامی مثبت و قابل تقدیر است، اما نباید به برنامههای مقطعی و مناسبتی محدود شود. مردم مناطق کمبرخوردار استان انتظار دارند خدمات سلامتمحور بهصورت منظم، برنامهریزیشده و با پوشش گستردهتری ارائه شود.
استمرار این خدمات، نیازمند تخصیص بودجه مشخص، تأمین نیروی انسانی پایدار و گسترش مراکز درمانی سیار در روستاها و مناطق دورافتاده است؛ موضوعی که باید در اولویت برنامهریزی مدیران حوزه سلامت قرار گیرد.
همچنین انتظار میرود دستگاههای اجرایی مرتبط با حوزه بهداشت و درمان، از ظرفیت نهادهای مردمی و جهادی مانند بسیج جامعه پزشکی استان هرمزگان بهعنوان یک بازوی مکمل استفاده کنند و زمینه همکاری سازمانیافته و مستمر را فراهم آورند. هماهنگی میان دانشگاه علوم پزشکی، شبکه بهداشت شهرستانها و گروههای داوطلب میتواند موجب افزایش اثربخشی این طرحها و جلوگیری از موازیکاری یا مقطعی شدن خدمات شود.
در نهایت، تحقق واقعی عدالت درمانی در استان هرمزگان زمانی امکانپذیر خواهد بود که خدمات سلامتمحور از سطح اقدامات حمایتی کوتاهمدت فراتر رفته و به یک سیاست پایدار تبدیل شود. مطالبه جدی افکار عمومی آن است که مسئولان، ضمن حمایت از طرحهای جهادی، زیرساختهای درمانی مناطق محروم را تقویت کرده و دسترسی برابر همه شهروندان به خدمات سلامت را بهعنوان یک حق عمومی تضمین کنند؛ حقی که تحقق آن میتواند نقش مؤثری در کاهش نابرابریها و ارتقای کیفیت زندگی مردم استان داشته باشد.
