به گزارش اختصاصی دریای اندیشه ؛بازار اجاره مسکن در بندرعباس طی سه سال گذشته تغییرات چشمگیری را تجربه کرده است؛ تغییراتی که بسیاری از مستأجران آن را با یک جمله توصیف میکنند: هر سال، خانهمان کوچکتر میشود. افزایش مداوم مبلغ رهن و اجاره، در کنار رشد محدود حقوق و دستمزد، باعث شده بخش زیادی از خانوارهای شهری ناچار شوند برای ماندن در بازار اجاره، از متراژ خانه خود کم کنند یا به محلههای ارزانتر نقل مکان کنند.
مرور آگهیهای اجاره در سال ۱۴۰۱ نشان میدهد که یک واحد ۶۰ تا ۷۵ متری در محلههای متوسط شهر با حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون تومان رهن کامل، یا ترکیبی از ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان ودیعه و ۳ تا ۶ میلیون تومان اجاره ماهانه قابل تهیه بود. در همان سال، واحدهای ۸۰ تا ۹۰ متری معمولاً با ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان رهن کامل معامله میشدند.
در سال ۱۴۰۲ روند افزایش قیمتها شتاب بیشتری گرفت. همان واحدهای ۶۰ تا ۷۵ متری به محدوده ۳۰۰ تا ۴۵۰ میلیون تومان رهن کامل رسیدند و اجارههای ماهانه در بسیاری از موارد به ۶ تا ۹ میلیون تومان افزایش یافت. بنگاههای املاک از افزایش تعداد متقاضیان و کاهش گزینههای مناسب برای اجاره خبر میدادند.
اکنون در سال ۱۴۰۳ و ابتدای ۱۴۰۴، وضعیت بهمراتب سختتر شده است. برای یک واحد ۶۰ متری در مناطق متوسط شهر، رهن کامل کمتر از ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون تومان بهسختی پیدا میشود و در برخی محلههای پرتقاضا این رقم به ۶۰۰ میلیون تومان هم میرسد. اجارههای ماهانه نیز اغلب در بازه ۸ تا ۱۵ میلیون تومان قرار گرفتهاند. واحدهای ۸۰ تا ۱۰۰ متری بسته به موقعیت و امکانات، حتی به ۷۰۰ میلیون تومان رهن کامل نیز رسیدهاند.
یکی از مشاوران املاک در مرکز شهر میگوید:تعداد خانههای آماده اجاره نسبت به چند سال قبل کمتر شده است. هر واحدی که قیمت مناسبتری داشته باشد، خیلی زود اجاره میرود.
به گفته او، افزایش هزینه ساختوساز، رشد قیمت زمین، تورم عمومی و نگرانی مالکان از کاهش ارزش پول، از مهمترین عوامل بالا رفتن اجارهبها در سالهای اخیر بوده است.
مستأجران اما بیش از هر چیز از فشار هزینههای ماهانه سخن میگویند. مینا، کارمند یک شرکت خصوصی، میگوید:سه سال پیش با ۲۵۰ میلیون تومان توانستیم یک خانه ۷۵ متری اجاره کنیم. امسال برای خانهای کوچکتر باید تقریباً دو برابر آن مبلغ بپردازیم.
رضا، کارگر یک واحد تولیدی نیز میگوید:الان بیشتر از نصف درآمدم صرف اجاره میشود. اگر بخواهیم خانه بزرگتری بگیریم، عملاً چیزی برای بقیه مخارج زندگی نمیماند.
کارشناسان اقتصاد شهری معتقدند وقتی هزینه مسکن سریعتر از درآمد رشد میکند، خانوارها معمولاً سه راه پیش رو دارند: کاهش متراژ، جابهجایی به محلههای ارزانتر یا زندگی چند نفر در یک واحد مسکونی. در بندرعباس نشانههایی از هر سه وضعیت دیده میشود. برخی خانوادهها به خانههای قدیمیتر با امکانات کمتر نقل مکان کردهاند و برخی دیگر به مناطق دورتر از مرکز شهر رفتهاند تا بتوانند اجاره کمتری بپردازند.
افزایش سهم اجاره از درآمد خانوار یکی از مهمترین پیامدهای این روند است. اگر چند سال پیش سهم اجاره حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد درآمد یک خانواده متوسط بود، اکنون در بسیاری از موارد این عدد به ۴۵ تا حتی ۶۰ درصد رسیده است. این موضوع باعث کاهش توان خانوار برای هزینه در بخشهایی مانند آموزش، درمان و پسانداز شده است.
بندرعباس بهعنوان مرکز استان و محل تمرکز بسیاری از ادارات و فرصتهای شغلی، همواره با تقاضای قابل توجهی برای مسکن روبهرو بوده است. مهاجرت از شهرهای کوچکتر استان برای کار یا تحصیل نیز به این تقاضا افزوده است. در مقابل، ساختوساز متناسب با رشد جمعیت و تقاضا افزایش نیافته و همین مسئله فشار بیشتری بر بازار اجاره وارد کرده است.
کارشناسان معتقدند در صورت تداوم تورم و نبود برنامههای حمایتی مؤثر، انتظار کاهش چشمگیر اجارهبها چندان واقعبینانه نیست. در بهترین حالت، بازار ممکن است به ثبات نسبی برسد، اما بازگشت به قیمتهای سه سال پیش بعید به نظر میرسد.
آنچه امروز در بندرعباس مشاهده میشود، تنها افزایش قیمت نیست؛ بلکه تغییر در سبک زندگی و الگوی سکونت شهری است. خانههایی که هر سال کوچکتر میشوند و خانوادههایی که برای ماندن در شهر، ناچارند با شرایط سختتری کنار بیایند.
