حجتالاسلام والمسلمین غلامعلی کاظمی، مدیرکل تبلیغات اسلامی استان هرمزگان، در گفتگوی تفصیلی با خبرنگار دریای اندیشه، ابعاد ژئوپلیتیک و اجتماعی پیادهروی اربعین را تبیین کرد.
وی با تاکید بر اینکه اربعین فراتر از یک پیادهروی مذهبی، یک اتحاد استراتژیک است، خاطرنشان کرد : این حرکت عظیم، اکنون به بزرگترین ظرفیت برای وحدت اقوام، مذاهب و ملتهای اسلامی تبدیل شده است.
حجتالاسلام والمسلمین کاظمی معتقد است که انسجام اجتماعی حاصل از این پیوند معنوی، قویترین سپر دفاعی در برابر تهدیدات نوین و تلاشهای دشمن برای ایجاد شکاف میان مردم و مسئولان است.
وی در این گفتگو، نقش پیوند میان معنویت و اقتدار ملی را در مسیر تعالی امت اسلامی کالبدشکافی کرده و بر ضرورت هوشیاری در برابر جنگهای نرم تأکید میکند.
به عنوان سوال اول بفرمایید، چگونه میتوان پیادهروی اربعین را فراتر از یک مراسم مذهبی و به عنوان ابزاری برای وحدت ملی و انسجام امت اسلامی تحلیل کرد؟
حجتالاسلام والمسلمین کاظمی: اربعین، پدیده ای است که مرزهای سنتی تعریف «مراسم» را جابهجا کرده است. وقتی میلیونها نفر از اقشار مختلف با انگیزههای مشترک حرکت میکنند، ما با یک «وحدت عملی» روبرو هستیم. این حرکت، وحدت را از حالت شعارگونه خارج کرده و به یک تجلی ملموس تبدیل میکند. در واقع، اربعین نقطهای است که در آن، هویتهای ملی و قومی در سایه هویت بزرگتر امت اسلامی ذوب میشوند و این دقیقاً همان چیزی است که برای انسجام جهان اسلام به آن نیاز داریم.
در دنیایی که بر تفاوتها تأکید میشود، اربعین چگونه میتواند وحدت اقوام، مذاهب و ملتها را معنا بخشد؟
حجتالاسلام والمسلمین کاظمی:ما در مسیری هستیم که در آن، تنوع فرهنگی و مذهبی نباید عامل تفرقه باشد، بلکه باید مایه ثروت باشد. در مسیر اربعین، ما شاهد حضور پیروان مذاهب مختلف و اقوام گوناگون هستیم که همگی تحت یک پرچم عدالتخواهی حرکت میکنند. این یعنی اربعین، مکانی است که در آن «تنوع» به «وحدت» تبدیل میشود. این پیوند، به ملتها یادآوری میکند که ریشههای مشترک ما، بسیار عمیقتر از مرزهای قراردادی و اختلافات جزئی است.
یکی از چالشهای اصلی هر جامعه، ایجاد شکاف میان توده مردم و بدنه مدیریت است؛ اربعین چه نقشی در تقویت «همدلی مردم و مسئولان» دارد؟
حجتالاسلام والمسلمین کاظمی: اربعین، مکتبِ خدمت است. در این ایام، ما شاهد آن هستیم که مسئولان و خدمتگزاران، خود را در خدمت زائران قرار میدهند. این فضای بیتکلف و صمیمانه، باعث میشود که مرزهای خشک اداری فرو بریزد و نوعی همدلی عمیق میان ردههای مختلف جامعه شکل بگیرد. وقتی مردم و مسئولان در یک مسیر واحد، با یک هدف و در یک فضای معنوی مشترک قرار میگیرند، این پیوند احساسی، زیربنای اعتماد اجتماعی را در جامعه تقویت میکند.
با توجه به تهدیدات نوین و جنگهای نرم، چگونه میتوان از این انسجام اجتماعی به عنوان ابزاری برای «مقابله با تهدیدات» استفاده کرد؟
حجتالاسلام والمسلمین کاظمی: دشمنان ما بهخوبی میدانند که نقطه ضعف هر جامعهای، ایجاد شکاف در بدنه اجتماعی آن است. آنها تلاش میکنند با استفاده از جبههگیریهای مذهبی، قومی یا سیاسی، انسجام ما را هدف قرار دهند. اما اربعین، یک سد استوار است. انسجام اجتماعی که در این ایام شکل میگیرد، به یک آگاهی جمعی تبدیل میشود. وقتی امت اسلامی در این سطح از پیوند باشد، هیچ پروپاگاندای رسانهای یا تهدید خارجی نمیتواند این بلوک متحد را متزلزل کند. اربعین، قدرت نرمِ ما در برابر تفرقهافکنیهاست.
در سایه این پیوند عظیم، چگونه میتوان از این پتانسیل برای ارتقای «اقتدار بینالمللی امت اسلامی» در عرصههای سیاسی و اجتماعی استفاده کرد؟
حجتالاسلام والمسلمین کاظمی: اربعین تنها یک پدیده داخلی یا منطقهای نیست؛ این یک قدرت نرم جهانی است. وقتی جهان میبیند که میلیونها انسان با پشتکار و نظم مثالزدنی در حال حرکت هستند، ناخودآگاه با یک قدرت معنوی و اجتماعی روبرو میشود. ما باید بتوانیم این نمایشِ اقتدار را از طریق رسانههای بینالمللی به زبانهای مختلف روایت کنیم. اگر بتوانیم پیامهای عدالتخواهی و مقاومتِ نهفته در اربعین را به زبان سیاست جهانی ترجمه کنیم، قطعاً جایگاه و عزت امت اسلامی در عرصههای تصمیمگیری بینالمللی، بهطور چشمگیری افزایش خواهد یافت.
با توجه به نقش رسانهها، چه راهکارهایی برای جلوگیری از تلاشهای دشمن در جهت روایتسازیهای نادرست از این مراسم بزرگ وجود دارد؟
حجتالاسلام والمسلمین کاظمی: دشمن همواره تلاش میکند با بازنماییهای ناقص یا تحریفشده، اربعین را تنها در قالب یک مراسم مذهبی محدود یا حتی یک تجمع غیرکارآمد جلوه دهد تا از ارزش استراتژیک آن بکاهد. راهکار ما، روایتسازی مقتدرانه است. ما نیاز به رسانههایی داریم که نه تنها اخبار، بلکه مفهوم را منتقل
کنند. نهادهای فرهنگی و رسانهای باید با تکیه بر مستندسازیهای دقیق، تحلیلهای کارشناسی و تولید محتوای چندرسانهای، روایت اصلیِ وحدت و مقاومت را جایگزین روایتهای ساختگی دشمن کنند. ما باید از میدان روایتگری عقبنشینی نکنیم.
در نهایت، بزرگترین پیام یا درس بزرگ اربعین برای نسل جوان و نسلهای آینده چیست؟
حجتالاسلام والمسلمین کاظمی: بزرگترین درس اربعین، ایستادگی بر سر ارزشها، حتی به قیمت پرداخت هزینههای سنگین است. اربعین به نسل جوان میآموزد که ایمان، یک امر ذهنی و انتزاعی نیست، بلکه باید در قالب عمل، خدمت به دیگران و مقاومت در برابر نابرابری تجلی یابد. اربعین به آنها یاد میدهد که چگونه میتوان در عین حفظ هویت فردی، بخشی از یک کلِ بزرگتر و مقتدرتر (امت) بود. این درسِ خودسازی در مسیر اصلاح جامعه است که میتواند هر نسل را به سوی تعالی هدایت کند.
