علیرضا خورشیدی، روزنامهنگار پیشکسوت هرمزگانی، در مراسم تجلیل از خبرنگاران با اشاره به نقش رسانه در پیشگیری از فساد و ناهنجاریهای اجتماعی و صنفی اظهار کرد: هنگامی که از جلوگیری از فساد، ناهنجاریهای اجتماعی و تخلفات صنفی سخن میگوییم، وجود رسانه آزاد یک ضرورت است؛ ضرورتی که تجربه موفق بشریت نیز آن را تأیید کرده است.
وی با بیان اینکه همچنان خلأ رسانههای آزاد و مستقل در کشور احساس میشود، افزود: خارج از هرگونه تعارف، اگر به جای گسترش سختافزارهای سازمانهای حراستی، بازرسی و امنیتی، مسیر تجربهشده و موفق جوامع بشری را در پیش میگرفتیم و رسانههای آزاد و مستقل را پایهریزی کرده و به نقطه تعالی میرساندیم، امروز بخش قابل توجهی از عصبانیتهای اجتماعی در حوزه مفاسد و همچنین مسئله عدم پاسخگویی مسئولان را شاهد نبودیم.
این روزنامهنگار پیشکسوت ادامه داد: در چنین شرایطی، مسئولان خود را موظف میدانستند در برابر مردم پاسخگو باشند و رسانه نیز به عنوان یک نهاد ناظر، مطالبهگر و مستقل میتوانست نقش واقعی خود را ایفا کند.
خورشیدی ابراز امیدواری کرد روزی فرا برسد که در کشوری که شریعت اسلام بخشی از نظام حقوقی و جمهوری آن است، مطبوعات آزاد نیز به عنوان رکن جداییناپذیر و اساسی جامعه به رسمیت شناخته شوند.
وی با انتقاد از غلبه نگاه سختافزاری در حوزه نظارت و کنترل گفت: ما گسترش سازمانهای سختافزاری را در دستور کار قرار دادیم و در مقطعی حتی به این نتیجه رسیدیم که برخی از همین بخشها ممکن است خود درگیر فساد شوند؛ در حالی که رسانه آزاد میتواند با نظارت عمومی و ایجاد شفافیت، بخش مهمی از این خلأ را پوشش دهد.
اقتصاد رسانه؛ حلقه فراموششده زنجیره خبر
این روزنامهنگار پیشکسوت هرمزگانی در بخش دیگری از سخنان خود، اقتصاد رسانه را یکی از مسائل جدی و کمتر دیدهشده این حوزه دانست و اظهار کرد: در بسیاری از خدمات و صنوف، هزینه تولید و ارائه خدمت برای مردم قابل مشاهده است، اما درباره خبر چنین نیست.
خورشیدی افزود: از زمانی که یک خبر از ذهن و زبان یک مسئول یا از دل یک رخداد شکل میگیرد تا زمانی که خبرنگار آن را پیگیری، تولید، راستیآزمایی و به یک خبر قابل اتکا و مؤثر تبدیل میکند، هزینههای بسیاری صرف میشود؛ اما چون این هزینهها به چشم دیده نمیشوند، تصور میکنیم خبر کالایی ارزان و کمارزش است.
وی با بیان اینکه این نگاه باید تغییر کند، تصریح کرد: سالهاست در فرهنگ عمومی، رسانه و خبر را بیبها تلقی کردهایم و باید به سمتی حرکت کنیم که ارزش و اعتبار خبر نیز مورد توجه قرار گیرد. اگر اقتصاد رسانه تقویت شود، خبرنگار نیز به عنوان شاکله اصلی رسانه، جایگاه و ارزش واقعی خود را پیدا خواهد کرد.
خورشیدی بهترین هدیه به خبرنگاران را فراهم کردن امکان فعالیت حرفهای آنان دانست و گفت: بهترین هدیه به خبرنگار این است که اجازه دهیم خبرنگار، خبرنگار باشد؛ یعنی با تمام ویژگیهای حرفهای خود آزادانه بیندیشد، آزادانه ببیند و آزادانه بنویسد و همانند تمام صنوف دیگر، درصدی از خطا را برای او محتمل بدانیم.
به گفته وی، پذیرش این واقعیت میتواند بسیاری از مشکلاتی را که امروز در حوزه هویت اجتماعی، دستگاه قضایی، مقننه و اجرایی کشور ایجاد شده و به نوعی دستوپاگیر این بخشها شده است، کاهش دهد.
رسانه؛ نقطه اتصال جامعه
این فعال رسانهای با تأکید بر مفهوم «اتصال رسانه» اظهار کرد: رسانه نقطهای برای اتصال جامعه است و همه ما باید به این باور برسیم که خبر از مرحله تولید تا مرحله انعکاس، فرآیندی فوقالعاده پرهزینه است؛ اما چون این هزینه دیده نمیشود، برای آن بهایی متصور نیستند.
خورشیدی از قانونگذاران خواست تقویت اقتصاد رسانه را جدی بگیرند و گفت: تقاضای من از عزیزانی که در قوه قانونگذاری کشور حضور دارند این است که به سمت تقویت اقتصاد رسانه حرکت کنند.
وی با اشاره به سابقه طولانی مطبوعات در ایران اظهار کرد: ما در کشور روزنامههایی با قدمت صد سال داریم، اما این پرسش جدی وجود دارد که چرا مرجع خبری ما متأسفانه از داخل به خارج منتقل شده است؟ چرا رسانههای معتبر خارجی کمتر نامی از صداوسیما یا رسانههای داخلی ما به عنوان مرجع خبری میبرند؟
خورشیدی افزود: این مسئله باید برای ما یک هشدار باشد؛ چرا که اعتبار رسانه داخلی تنها با افزایش تعداد رسانهها ایجاد نمیشود، بلکه نیازمند استقلال، حرفهایگری، اعتماد عمومی و پشتیبانی اقتصادی است.
«تولید خبر در هرمزگان طاقتفرساست»
این روزنامهنگار پیشکسوت در ادامه با تمجید از تلاش اهالی رسانه هرمزگان گفت: من در استانهای مختلفی حضور داشتهام، اما تولید خبر در هرمزگان به شدت طاقتفرساست و اهالی رسانه این استان انسانهایی بسیار زحمتکش هستند که از زندگی خود برای کار رسانهای مایه گذاشتهاند.
وی ادامه داد: اهالی رسانه هرمزگان در عین همه دشواریها، نجابت و صبوری خود را حفظ کردهاند و این موضوع باید دیده شود.
خورشیدی با اشاره به شرایط خاص استان در روزهای اخیر و تأثیرات ناشی از جنگ و بحرانهای مختلف، افزود: در همین روزهای اخیر که بحرانهایی مانند مسائل سوختی و دیگر پیامدهای جنگ گریبانگیر استان بوده است، میتوان به خوبی حدس زد نقش اهالی رسانه هرمزگان تا چه اندازه پررنگ بوده است.
وی تأکید کرد: خارج از نگاه تشریفاتی و تعارفی، کمک به رسانه در حقیقت کمک به ارتقای کشور است؛ چرا که رسانه توانایی دارد مشکلات را به موقع ببیند، صدای جامعه را منتقل کند و میان مردم و مسئولان پل ارتباطی ایجاد کند.
هشدار یک روزنامهنگار درباره آینده بندرعباس
خورشیدی در بخش پایانی سخنان خود با بیان اینکه به دلیل شهروند بودن، نگرانی عمیقی نسبت به آینده بندرعباس دارد، اظهار کرد: به شدت نگران بندرعباس هستم؛ زیرا این شهر تنها یک نقطه جغرافیایی نیست، بلکه بخشی از هویت اقتصادی، اجتماعی و تاریخی جنوب ایران است.
وی با اشاره به سرنوشت خرمشهر پس از جنگ گفت: زمانی خرمشهر یکی از پررونقترین شهرهای کشور بود، اما یک جنگ فرسایشی این شهر را به نقطهای رساند که حتی بخشی از ساکنان آن، با وجود اینکه زادگاهشان خرمشهر بود، حاضر نبودند به آنجا بازگردند.
این روزنامهنگار پیشکسوت با هشدار نسبت به تکرار چنین تجربهای در بندرعباس گفت: برخی مسئولان کشوری به گونهای بر طبل میکوبند که گویی به این واقعیت توجه ندارند که بخش بزرگی از هویت اجتماعی و اقتصادی این مرز بزرگ، از پارسیان تا جاسک، در مراوده با جنوب خلیج فارس شکل گرفته است.
خورشیدی تصریح کرد: ما نباید همه مسائل را به جنگ گره بزنیم و پلهای پشت سر خود را خراب کنیم. باید مراقب باشیم که شرایط به گونهای پیش نرود که بندرعباس، با همه ظرفیتهای اقتصادی، اجتماعی و تاریخی خود، به خرمشهر دیگری تبدیل شود.
وی در پایان خاطرنشان کرد: حفظ ارتباطات منطقهای، صیانت از اقتصاد، توجه به معیشت مردم و تقویت رسانههای مستقل و حرفهای، بخشی از الزامات حفظ هویت و آینده این سرزمین است و نباید اجازه دهیم تصمیمهای مقطعی، آینده شهرها و مردمی را که سال
ها برای ساختن این منطقه تلاش کردهاند، تحت تأثیر قرار دهد.
