گزارش اختصاصی
هرمزگان در مسیر تبدیل‌شدن به مقصد گردشگری جهانی
به گزارش روزنامه دریای اندیشه، ظرفیت‌های گسترده هرمزگان در حوزه گردشگری دریایی، جزیره‌ای، ساحلی و سلامت در کنار موقعیت راهبردی استان در اتصال مسیرهای تجاری و دریایی محور اصلی مباحث مطرح‌شده قرار گرفت. مسئولان و فعالان اقتصادی ضمن تشریح فرصت‌های موجود از پیامدهای جنگ و رکود فعالیت‌های گردشگری سخن گفتند و خواستار حمایت‌های مالی، اصلاح مقررات و فراهم‌کردن شرایط مناسب برای حضور سرمایه‌گذاران شدند. برنامه جامع بازسازی و توسعه میناب و پیگیری ابعاد حقوقی و فرهنگی حادثه مدرسه شجره‌طیبه نیز از دیگر موضوعات مورد توجه بود.سیدرضا صالحی‌امیری وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با تأکید بر جایگاه هرمزگان در برنامه‌های گردشگری کشور گفت این استان در اولویت حمایت‌های وزارتخانه قرار دارد و توسعه زیرساخت‌ها، تأمین منابع، ایجاد اشتغال و تقویت بازار گردشگری آن باید با مشارکت بخش خصوصی دنبال شود. به گفته او توسعه گردشگری بدون حضور مؤثر سرمایه‌گذاران امکان‌پذیر نیست و برای تحقق این هدف باید موانع اداری، تعدد مجوزها و محدودیت‌های نظام بانکی برطرف شود.وزیر میراث‌فرهنگی از مدیران استانی خواست پرونده‌های سرمایه‌گذاری ابتدا در اداره کل میراث‌فرهنگی استان تکمیل و بررسی شوند تا روند رسیدگی به درخواست‌ها سرعت بگیرد. او همچنین از پیگیری تأمین منابع مالی از طریق بانک‌ها و صندوق توسعه ملی خبر داد و تسهیل واردات تجهیزات و ملزومات هتل‌ها، معافیت‌های عوارضی و رفع موانع تغییر کاربری برخی اراضی را از جمله مشوق‌های مورد توجه برای سرمایه‌گذاران برشمرد.صالحی‌امیری با اشاره به قرار گرفتن گردشگری دریامحور در دستور کار دولت با دستور رئیس‌جمهور هرمزگان را یکی از محورهای اصلی این برنامه در جنوب کشور دانست. او از برنامه‌ریزی برای برگزاری نشست سرمایه‌گذاری در استان با هدف جذب سرمایه برای زیرساخت‌های اقامتی، تفریحی و خدماتی خبر داد و گفت معرفی ظرفیت‌هایی مانند جزیره هرمز و تنگه هرمز به گردشگران خارجی می‌تواند زمینه حضور گردشگران در بندرعباس و دیگر نقاط استان را فراهم کند.او با اشاره به آثار جنگ رمضان بر صنعت گردشگری کشور گفت: در فروردین‌ماه و هم‌زمان با اوج درگیری‌ها گردشگری کشور با افت ۷۳ درصدی روبه‌رو شد اما این میزان تا شهریور به حدود سه درصد کاهش یافت و بخش عمده افت فعالیت‌ها در فاصله شش ماه جبران شد. به گفته وزیر میانگین اشغال هتل‌ها و مراکز اقامتی کشور در شهریور به حدود ۸۰ درصد رسید هرچند برخی استان‌های جنوبی همچنان با کاهش تقاضا مواجه بودند.وزیر میراث‌فرهنگی توسعه بازارهای گردشگری کشورهای همسایه، حوزه خلیج فارس، عراق، ترکیه، آسیای میانه و قفقاز را از برنامه‌های پیش‌رو عنوان کرد و از مذاکره برای جذب گردشگران چینی خبر داد. او با اشاره به ظرفیت بالای بازار چین و شمار قابل توجه گردشگران خروجی این کشور روسیه، اندونزی و مالزی را نیز از بازارهای مورد توجه دانست. به گفته او بسته گردشگری جنوب با هدف معرفی ظرفیت‌های هرمزگان و دیگر مناطق جنوبی به گردشگران خارجی در حال پیگیری است و فراهم‌کردن زیرساخت و امنیت برای پذیرش گردشگران اهمیت دارد.صالحی‌امیری پنج مشوق را برای توسعه سرمایه‌گذاری گردشگری اعلام کرد: امکان ایجاد مجتمع‌های ترکیبی با کاربری تجاری، تفریحی و اقامتی؛ معافیت ۸۰ درصدی عوارض شهرداری برای پروژه‌های مشمول؛ واردات کالا و تجهیزات مورد نیاز هتل‌ها با معافیت کامل حقوق گمرکی و عوارض؛ معافیت ۸۰ درصدی عوارض تغییر کاربری اراضی کشاورزی به گردشگری و اجرای طرح توریست‌کارت. بر اساس توضیحات او در طرح توریست‌کارت گردشگر ارز خود را تحویل می‌دهد و پس از کسر کارمزد اعتبار ریالی متناسب با نرخ بازار آزاد دریافت می‌کند تا هزینه‌های اقامت، غذا، حمل‌ونقل و خرید را بپردازد. مانده اعتبار نیز هنگام خروج با همان نرخ به او بازگردانده می‌شود. این طرح با توافق بانک مرکزی و بانک‌های عامل در مسیر اجرا قرار دارد.او همچنین بر ضرورت محاسبه تعرفه برق و گاز مراکز گردشگری متناسب با ماهیت خدماتی این مجموعه‌ها تأکید کرد و گفت این موضوع از طریق وزارت نیرو پیگیری می‌شود. وزیر پیشنهاد تشکیل کمیته یا کمیسیون توسعه گردشگری و رفع موانع زیرساختی به ریاست استاندار را نیز مطرح کرد تا مشکلات سرمایه‌گذاران در سطح استان بررسی و برای حل آن‌ها تصمیم‌گیری شود. در این سازوکار معاون استاندار دبیر و مدیرکل میراث‌فرهنگی مسئول پیگیری پرونده‌ها خواهد بود و دستگاه‌هایی مانند شهرداری و مجموعه‌های آب و انرژی نیز باید همکاری کنند.به گفته وزیر برای فعالان گردشگری مهلت شش‌ماهه مالیاتی و بیمه‌ای نیز مورد توافق قرار گرفته و پیگیری تصویب و ابلاغ آن در دولت ادامه دارد. او از شناسایی ۲۵۰ نقطه در کشور برای ایجاد فضاهای گردشگری خبر داد و گفت با ابلاغ رئیس‌جمهور استفاده گردشگری از اراضی ساحلی، حاشیه رودخانه‌ه
ا و محدوده تأسیسات آبی در چارچوب ضوابط امکان‌پذیر شده است. همچنین ۵۰ پروژه برای واگذاری یا ایجاد تأسیسات گردشگری معرفی شده که هرمزگان می‌تواند سهم قابل توجهی از این ظرفیت داشته باشد.صالحی‌امیری گردشگری را یکی از پیشران‌های اشتغال و ورود ارز دانست و گفت: هر گردشگر ورودی به‌طور متوسط دست‌کم هزار و ۲۷۰ دلار هزینه می‌کند. او با اشاره به درآمد حدود دو میلیارد دلاری گردشگری سلامت در سال گذشته هزینه هر گردشگر سلامت را بین دو هزار و ۵۰۰ تا سه هزار دلار عنوان کرد و ظرفیت بیمارستان‌ها و دسترسی دریایی هرمزگان را زمینه‌ای برای تبدیل استان به قطب این حوزه دانست.وزیر میراث‌فرهنگی گفت: این برنامه با مشارکت ۲۲ دستگاه اجرایی و محوریت استاندار هرمزگان دنبال می‌شود. به گفته او مسئولیت ملی و انسانی در قبال شهدای مدرسه شجره‌طیبه ایجاب می‌کند که اقدامات حمایتی و توسعه‌ای به بازسازی کالبدی محدود نماند و ابعاد فرهنگی، اجتماعی، روانی، آموزشی و معیشتی خانواده‌ها را نیز دربر بگیرد.او از تقسیم کار میان دستگاه‌های ملی، استانی و شهرستانی، تعیین مسئولیت‌ها، زمان‌بندی و نظارت مستمر بر اجرای برنامه‌ها خبر داد و گفت پیش‌بینی اعتبارات مورد نیاز در ردیف‌های بودجه‌ای دستگاه‌ها برای سال ۱۴۰۶ پیگیری می‌شود. استفاده از ظرفیت نمایندگان مجلس، بانک‌ها، بنگاه‌های اقتصادی، مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها و خیرین از دیگر محورهای تأمین منابع است. وزیر همچنین پیشنهاد کرد ۳۰ استان دیگر کشور نیز در پشتیبانی از طرح‌های مشخص توسعه‌ای میناب مشارکت کنند.حمیدرضا حاجی‌بابایی نایب‌رئیس مجلس شورای اسلامی با تأکید بر ضرورت تبدیل حماسه شهدای میناب به روایتی ماندگار در تاریخ و افکار عمومی جهان گفت این رویداد باید با مستندسازی دقیق و روایتگری هنرمندانه به نسل‌های آینده منتقل شود. او ظرفیت نخبگان، هنرمندان و فعالان فرهنگی را برای ثبت ابعاد این حادثه مهم دانست و تأکید کرد مجلس از اقداماتی که به پاسداشت شهدای میناب، تکریم خانواده‌های آنان و معرفی جهانی این واقعه منجر شود حمایت می‌کند.محمد آشوری‌تازیانی استاندار هرمزگان با اشاره به ظرفیت‌های اقتصادی و صنعتی استان گفت هرمزگان علاوه بر برخورداری از دو منطقه آزاد و پنج منطقه ویژه اقتصادی در حوزه‌هایی مانند فولاد، آلومینیوم، کشتی‌سازی، پالایش نفت، کشاورزی و گردشگری ظرفیت‌های قابل توجهی دارد. به گفته او دو پالایشگاه استان ۶۰ درصد بنزین کشور را تأمین می‌کنند و موقعیت استان در کنار خلیج فارس، دریای عمان و تنگه هرمز اهمیت راهبردی آن را دوچندان کرده است.استاندار با اشاره به خسارات ناشی از جنگ گفت برآوردهای اولیه تا دو ماه پیش از آن از خسارتی در حدود ۶۴ همت و یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار در استان حکایت داشت. او با تأکید بر ضرورت حفظ همبستگی ملی و همراهی نهادهای دولتی و مدنی اظهار کرد با صلابت، امید، تدبیر و برنامه‌ریزی می‌توان خسارات را جبران کرد و بخش گردشگری را دوباره به چرخه خدمت بازگرداند.آشوری با اشاره به جایگاه هرمزگان در گردشگری دریایی سیاست‌های ابلاغی در حوزه دریا و فصل دوازدهم برنامه هفتم توسعه را از مبانی توجه به گردشگری ساحلی و دریایی دانست. او همچنین هرمزگان را از کانون‌های مهم صنایع‌دستی کشور معرفی کرد و به ثبت بندرعباس به‌عنوان شهرخلاق صنایع‌دستی در یونسکو اشاره داشت.عادل شهرزاد مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی هرمزگان از تدوین سند تحول و نقشه راه این سه حوزه در استان خبر داد و گفت این سند بر چهار رویکرد اصلی استوار است: هم‌پیوندی میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی؛ تقسیم ظرفیت گردشگری استان به چهار بخش پس‌کرانه، ساحلی، دریایی و جزایر؛ درآمدزایی از بناها و محوطه‌های تاریخی برای تداوم نگهداری آن‌ها و استفاده از ظرفیت‌های حوزه دیجیتال.او هویت و بازنمایی اصالت تاریخی، اقتصاد شبکه‌ای و نهادسازی مشارکتی، تجربه‌گرایی و صیانت از هویت جمعی، اقتصاد خلاق و تجاری‌سازی صنایع خلاق و معیشت پایدار را از محورهای این سند عنوان کرد. به گفته شهرزاد صنایع‌دستی هرمزگان اقتصادی در حدود دو همت دارد و صادرات آن به نزدیک سه میلیون دلار می‌رسد. او همچنین از طراحی پهنه‌های گردشگری استان با هدف صدور مجوزهای بی‌نام و کوتاه‌شدن فرایند سرمایه‌گذاری خبر داد و طولانی‌بودن روند واگذاری زمین و صدور مجوز را از موانع اصلی فعالیت سرمایه‌گذاران دانست.مدیرکل میراث‌فرهنگی استان از تشکیل مجمع خیرین میراث‌فرهنگی، راه‌اندازی شورای گردشگری دریایی، امضای تفاهم‌نامه با سازمان نظام مهندسی ساختمان برای نظارت بر ساخت‌وسازها و استانداردسازی بناها و همکاری با پردیس دریایی دانشگاه امیرکبیر خبر داد. او با اشاره به سابقه دریانوردی و ظرفیت‌های دریایی هرمزگان درخواست کرد مجوز ایجاد پایگاه ملی میراث لنج‌سازی و میراث دریایی در استان صادر شود.شهرزاد همچنین از همکاری با پارک علم
و فناوری برای هوشمندسازی و استفاده از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان خبر داد و گفت :حدود ۳۰ میلیارد تومان از محل اعتبار مالیاتی در این حوزه استفاده شده است. مرمت پل تاریخی لاتیدان، پیگیری پرونده‌های میراث ناملموس، برگزاری رویدادهای گردشگری و شناسایی روستاهای مستعد گردشگری نیز از دیگر برنامه‌های مطرح‌شده از سوی او بود.او با اشاره به ویژگی‌های جغرافیایی و اقتصادی استان گفت هرمزگان ۱۴ جزیره دارد که ۱۰ جزیره آن مسکونی است و موقعیت استان آن را به نقطه اتصال کریدورهای ملی و مسیرهای تجاری تبدیل کرده است. به گفته شهرزاد استان در حمل‌ونقل آبی، ماهیگیری و آبزی‌پروری و حمل‌ونقل دریایی مسافری جایگاه نخست را دارد و ظرفیت‌های جاده‌ای، ریلی، هوایی و دریایی آن می‌تواند در توسعه گردشگری نقش‌آفرین باشد. او با اشاره به گستره سواحل و پهنه دریایی استان پیشنهاد کرد هرمزگان در کنار مسیرهای شناخته‌شده گردشگری کشور به‌عنوان پایتخت گردشگری دریایی معرفی شود و ظرفیت اقتصادی گردشگری استان را حدود ۱۵۰ همت برآورد کرد.محمدرضا صفا رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی هرمزگان با اشاره به موقعیت راهبردی و در عین حال آسیب‌پذیر استان به دلیل مجاورت با خلیج فارس و دریای عمان و تسلط بر تنگه هرمز گفت حوادث و تنش‌های اخیر از آتش‌سوزی بندر شهید رجایی در اردیبهشت ۱۴۰۴ تا جنگ‌های تحمیلی و پیامدهای اقتصادی آن‌ها خسارت‌های سنگینی به استان وارد کرده است.او با اشاره به جایگاه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در اقتصاد هرمزگان اظهار کرد آمارها از کاهش شدید فعالیت و رکود اقتصادی در این حوزه حکایت دارد. به گفته صفا کاهش ۵۵ درصدی مسافران شناورهای مسافربری، قطع تردد هوایی و تهدیدها و اختلال‌ها در حمل‌ونقل ریلی و مسافری شمار گردشگران استان را به‌شدت کاهش داده و در مواردی به توقف فعالیت‌ها منجر کرده است.رئیس اتاق بازرگانی هرمزگان افزود این وضعیت زنجیره فعالیت گردشگری از آژانس‌های مسافرتی و برگزارکنندگان تور تا هتل‌ها، اقامتگاه‌ها و رستوران‌ها را با رکود و دشواری تأمین هزینه‌های جاری روبه‌رو کرده است. او ابراز امیدواری کرد با تصویب مشوق‌ها و معافیت‌ها، اعطای تسهیلات کم‌بهره و اصلاح مقررات امکان حفظ ظرفیت‌های موجود و جلوگیری از خروج فعالان اقتصادی از این حوزه فراهم شود.در حوزه پیشنهادهای پژوهشی و توسعه‌ای عباس براهیمی قلعه‌قاضی مشاور اتاق بازرگانی هرمزگان در امور پژوهشی، دانشگاهی و گردشگری ایجاد «کریدور تمدنی جنوب زاگرس» با محوریت هرمزگان و استقرار دبیرخانه دائمی آن در بندرعباس را مطرح کرد. به گفته او این کریدور نباید صرفاً به‌عنوان مسیری حمل‌ونقلی یا عمرانی دیده شود بلکه باید پهنه‌ای تمدنی، فرهنگی، اقتصادی و گردشگری باشد که از شوش و استان‌های زاگرس جنوبی و فارس عبور کند و به هرمزگان، سواحل مکران و حوزه تمدنی شرق ایران برسد.براهیمی هرمزگان را حلقه اتصال زاگرس، فلات مرکزی، خلیج فارس، دریای عمان و اقیانوس هند دانست و ظرفیت‌هایی مانند تنگه هرمز، بنادر تجاری و کانتینری، مناطق آزاد و ویژه، صنایع فولاد و معدن، شیلات، تجارت دریایی و ترانزیت را از مزیت‌های این استان برشمرد. او توسعه گردشگری جزیره‌ای در قشم، هرمز، هنگام، لارک و ابوموسی، ایجاد شبکه ماریناها، گردشگری کروز، خطوط منظم مسافری دریایی، غواصی، ورزش‌های دریایی، دهکده‌های ساحلی و گردشگری ماهیگیری را از برنامه‌های پیشنهادی دانست.ژاله نیکرو رئیس انجمن صنایع‌دستی و گردشگری اتاق بازرگانی هرمزگان با اشاره به فشار تورم و افزایش هزینه‌ها بر فعالان گردشگری و صنایع‌دستی خواستار تدوین بسته حمایتی ویژه برای جلوگیری از تعطیلی واحدها شد. او گفت با وجود کاهش فعالیت یا تعطیلی برخی مجموعه‌ها هزینه‌هایی مانند مالیات، عوارض و آب همچنان از فعالان دریافت می‌شود و دسترسی به تسهیلات بانکی نیز دشوار است.نیکرو با اشاره به کاهش شمار واحدهای پذیرایی بین‌راهی از حدود ۳۰۰ مجموعه به ۱۴۸ واحد فعال افزایش هزینه سوخت و برق را از مشکلات جدی این کسب‌وکارها دانست. او گفت قیمت هر لیتر گازوئیل از ۹۰۰ تومان به ۳۱ هزار و ۷۰۰ تومان رسیده و هزینه تأمین سه هزار لیتر سوخت از حدود دو میلیون و ۷۰۰ هزار تومان به نزدیک ۹۵ میلیون تومان افزایش یافته است؛ در حالی که برخی از این واحدها تا ۱۵۰ نفر اشتغال دارند. درخواست معافیت یا کاهش مالیات بر ارزش افزوده واحدهای پذیرایی بین‌راهی، کاهش هزینه‌های جاری، نوسازی بافت فرسوده و احیای ظرفیت‌های غیرفعال از جمله مطالبات مطرح‌شده بود.
