شبکه‌های بهداشت در مسیر تقویت؛ از رفع کمبودها تا اصلاح تأمین مالی
به گزارش دریای اندیشه، اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع در هرمزگان با وجود انجام ده‌ها هزار ویزیت و ثبت هزاران مورد ارجاع به مراکز تخصصی، همچنان با موانعی در حوزه نیروی انسانی، زیرساخت‌های اطلاعاتی و تأمین منابع مالی روبه‌رو است.
پژمان شاهرخی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، در این نشست با تشریح وضعیت اجرای برنامه در شهرستان بندرلنگه اظهار کرد: این شهرستان حدود ۱۴۱ هزار نفر جمعیت دارد که ۴۴ هزار نفر تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی، ۶۷ هزار و ۸۰۷ نفر تحت پوشش بیمه سلامت و ۲ هزار و ۲۲۶ نفر تحت پوشش بیمه نیروهای مسلح هستند. همچنین حدود ۱۱ هزار نفر فاقد پوشش بیمه‌ای هستند.
وی با اشاره به فعالیت ۳۰ پزشک خانواده در بندرلنگه افزود: از این تعداد، ۲۲ پزشک در مناطق روستایی و هشت پزشک در مناطق شهری فعالیت دارند و حدود ۴۰ هزار نفر از جمعیت شهری نیز به برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع اضافه شده‌اند.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان با بیان اینکه بر اساس الگوی برنامه به ازای هر سه هزار نفر جمعیت باید یک پزشک خانواده فعالیت کند، کمبود پزشک در بخش روستایی را از چالش‌های اجرای این برنامه دانست.
شاهرخی درباره عملکرد پزشکان خانواده در سال ۱۴۰۵ گفت: از ابتدای سال تاکنون ۴۹ هزار و ۴۳۹ ویزیت توسط پزشکان خانواده انجام شده که میانگین آن حدود ۶ هزار و ۵۹۲ ویزیت در ماه بوده است.
وی ادامه داد: در این مدت چهار هزار و ۴۲۱ مورد ارجاع به سطوح تخصصی ثبت شده و برای سه هزار و ۵۶۲ مورد نیز از سوی پزشکان خانواده نوبت اخذ شده است که شاخص نوبت‌گیری را به حدود ۸۰ درصد می‌رساند؛ در حالی که هدف برنامه، نزدیک‌شدن این شاخص به پوشش کامل بیماران ارجاعی است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان با اشاره به عملکرد بخش تخصصی بیمارستان شهید بندرلنگه اظهار کرد: از مجموع ۱۶ هزار و ۹۵۰ ویزیت متخصصان در این بیمارستان، یک‌هزار و ۳۶۸ مورد از مسیر نظام ارجاع انجام شده است.
شاهرخی همچنین درباره میزان پوشش جمعیت شهری گفت: بر اساس یکی از معیارهای محاسبه، حدود ۶۷ درصد جمعیت شهری دست‌کم یک‌بار توسط پزشک خانواده ویزیت شده‌اند، اما با لحاظ معیارهای ثبت و تأیید اطلاعات در سامانه، این شاخص حدود ۵۵ درصد است.
وی بازگشت اطلاعات درمانی از پزشک متخصص به پزشک خانواده را از الزامات نظام ارجاع دانست و افزود: پس از مراجعه بیمار به متخصص، نتیجه بررسی‌ها و روند درمان باید به پزشک خانواده منتقل شود تا ادامه مراقبت و تجویزهای بعدی بر اساس اطلاعات کامل بیمار انجام گیرد.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان کمبود مراقبان سلامت را از دیگر موانع اجرای برنامه عنوان کرد و گفت: بر اساس الگوی تعیین‌شده، به ازای هر یک‌هزار و ۵۰۰ نفر جمعیت باید یک مراقب سلامت وجود داشته باشد، اما در بندرلنگه در حالی که به ۲۶ مراقب سلامت نیاز است، تنها ۱۳ نفر فعالیت می‌کنند.
شاهرخی با تأکید بر ضرورت شناسایی فعال جمعیت و تکمیل پرونده‌های سلامت، نبود ارتباط برخط و یکپارچه میان سامانه‌های اطلاعاتی بیمه‌ها و مراکز درمانی را نیز از چالش‌های اجرای نظام ارجاع برشمرد و اظهار کرد: در شرایط فعلی، اطلاعات پزشکان خانواده و متخصصان به شکل مطلوب میان سامانه‌ها تبادل نمی‌شود و این مسئله پیگیری وضعیت بیماران و بازگشت اطلاعات درمانی به پزشک خانواده را دشوار کرده است.
وی بر ضرورت تسهیل ارتباط میان سطوح مختلف ارائه خدمات درمانی تأکید کرد تا بیماران بدون اختلال و سردرگمی از سطح نخست خدمات به مراکز تخصصی و بیمارستان‌ها ارجاع داده شوند.
در ادامه این نشست، محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهور، با تأکید بر ضرورت تقویت شبکه‌های بهداشت، تأمین مالی پایدار این بخش را از الزامات اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع دانست و از پیگیری پرداخت مستقیم منابع بیمه‌ها به شبکه‌های بهداشت خبر داد.
وی با اشاره به پیگیری موضوع تأمین مالی با دستور رئیس‌جمهور اظهار کرد: منابع مربوط به وزارت بهداشت و بیمه‌های سلامت، تأمین اجتماعی و نیروهای مسلح باید به‌صورت مستقیم در اختیار شبکه‌های بهداشت قرار گیرد و از عبور این منابع از مسیر دانشگاه‌های علوم پزشکی جلوگیری شود.
قائم‌پناه همچنین بر ایجاد حساب مستقل برای هر یک از ۶۵ شبکه بهداشت تأکید کرد و گفت: تخصیص منابع باید بر اساس جمعیت منتسب، پرونده‌های سلامت تشکیل‌شده و عملکرد شبکه‌ها انجام شود تا اعتبار مورد نیاز برای ارائه خدمات مراقبتی و پیشگیرانه در اختیار این مجموعه‌ها قرار گیرد.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور با تأکید بر اینکه بیمه‌ها نباید صرفاً به پرداخت هزینه نسخه‌ها محدود شوند، خواستار ایفای نقش فعال‌تر آن‌ها در خرید راهبردی خدمات سلامت و نظارت بر کیفیت و اثربخشی خدمات پیشگیرانه شد.
وی با اشاره به تغییر الگوی بیماری‌ها و افزایش اهمیت بیماری‌های قلبی‌عروقی، دیابت و بیماری‌های مزمن، پیشگیری و تشخیص زودهنگام را از عوامل مؤثر در کاهش هزینه‌های درمان دانست و بر ضرورت ارتباط مستمر پزشک خانواده با جمعیت تحت پوشش تأکید کرد.
قائم‌پناه همچنین با اشاره به نقش شبکه بهداشت در ارتقای شاخص‌های سلامت، این ساختار را از اقدامات ارزشمند نظام سلامت کشور دانست و اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع را از مسیرهای تحقق عدالت در دسترسی به خدمات بهداشتی و درمانی عنوان کرد.
وی تأکید کرد دسترسی مردم به خدمات سلامت باید بر اساس پروتکل‌های یکسان انجام شود و محل سکونت و سطح برخورداری افراد نباید مانع دریافت خدمات مورد نیاز آنان باشد.
