در فرهنگ ایرانی، دعوت، تعهد میآورد؛ تعهد به احترام. وقتی از مدیران رسانهها با اصرار دعوت میشود تا در مراسمی با عنوان «تجلیل از خادمان ستاد نماز جمعه» حضور یابند، طبیعی است که انتظار داشته باشند شأن و جایگاه آنان مورد احترام قرار گیرد؛ حتی اگر قرار نباشد از همه تقدیر شود.
آنچه در مراسم روز گذشته رخ داد، دستکم برای بخشی از اصحاب رسانه، تجربهای متفاوت بود. شنبه سوم مردادماه آیین گرامیداشت سالروز اقامه نماز جمعه پس از پیروزی انقلاب اسلامی بود ، مراسمی که به دعوت ستاد اقامه نماز جمعه در مسجد جامع برگزار شد
چند روز قبل باطی تماس های تلفنی مکرر و دعوتنامه رسمی از سوی روابط عمومی این ستاد از چند نفر از مدیران رسانه که تعامل و همکاری بیشتری با این ستاد داشتند دعوت رسمی بعمل آمد و تاکید بسیار بر حضور مدیر رسانه جهت تجلیل و تقدیر داشتند.
از آنجایی که مراسم با نیم ساعت تأخیر آغاز شد و با سخنرانی های مکرر و طولانی ساعتها به طول انجامید اما نکته قابل تامل اینکه مسئول ستاد اقامه نماز جمعه در صحبت های خود بیان نمود : توانسته اند در کشور رتبه اول را کسب نمایند و این جلسه بابت تقدیر از کسانی که همیشه همراه بودند و حمایت کردند برگزار شده است .
در نهایت، در حالی که مدیران چند رسانه استان با دعوت رسمی در محل حضور یافته بودند، تنها از یک رسانه تقدیر شد و سایر مدیران رسانه بدون هیچ قدردانی و تجلیل و حتی ذکر نام رسانه از زبان مجری برنامه ، مراسم را ترک کردند.
مسئله اصلی، دریافت لوح یا هدیه نیست؛ مسئله احترام به وقت و شخصیت انسانهاست. رسانهها با حجم بالای مسئولیت و تعهد حرفهای فعالیت میکنند. مدیر رسانه برای حضور در چنین برنامهای، زمان کاری خود را کنار میگذارد، جلساتش را جابهجا میکند و با این تصور در مراسم حاضر میشود که دعوت رسمی، معنایی فراتر از پر کردن صندلیهای یک مراسم دارد.
اگر قرار بود تنها از یک نفر تقدیر شود، آیا بهتر نبود همان فرد به صورت اختصاصی دعوت میشد؟ اگر هدف، حضور رسانهها برای پوشش خبری مراسم بود، آیا شایسته نبود این موضوع از ابتدا شفاف اعلام شود و از خبرنگاران به جای مدیران رسانه دعوت می شد ؟ ابهام در دعوت و تفاوت میان انتظار ایجادشده و آنچه در عمل اتفاق افتاد، نتیجهای جز دلخوری و احساس بیاحترامی برای صاحبان رسانه نداشت. رسانهها ابزار تبلیغاتی هیچ نهادی نیستند؛ آنان شریک اجتماعی در آگاهیبخشی و انعکاس واقعیتها هستند. احترام به رسانه، تنها در سخنرانیها و شعارها معنا پیدا نمیکند، بلکه در رفتار، برنامهریزی و نحوه تعامل با فعالان رسانهای جلوهگر میشود.
بدتر از همه اینکه گویا برخی برگزارکنندگان هنوز تصور میکنند رسانهها تنها زمانی ارزش دارند که صندلیهای یک مراسم را پُر کنند یا در قاب دوربینها دیده شوند. احترام به خبرنگار و مدیر رسانه، فقط پشت تریبون و در شعارها معنا ندارد؛ احترام واقعی آن است که وقت، شأن و شخصیت او حفظ شود. وقتی برای حضور چند مدیر رسانه اصرار میشود، اما پس از 3 ساعت انتظار، حتی یک تشکر ساده هم نصیب آنان نمیشود، این دیگر یک «اشتباه اجرایی» نیست؛ نشانهای از ضعف در مدیریت مراسم و بیتوجهی به جایگاه رسانه است.
چنین رفتارهایی این پرسش را ایجاد میکند که آیا برخی مسئولان، رسانه را شریک اجتماعی خود میدانند یا صرفاً ابزاری برای ثبت تصاویر و انتشار اخبار؟
شاید وقت آن رسیده باشد برگزارکنندگان پیش از دعوت از اصحاب رسانه، ابتدا مفهوم «تکریم» را برای خود مرور کنند؛ زیرا تکریم با لوح و عکس یادگاری آغاز نمیشود، بلکه از احترام به وقت و کرامت انسانها شروع میشود. رسانهها حافظه جامعهاند و بیاحترامی به آنان، در واقع بیاحترامی به افکار عمومی است.
مراسمی که قرار بود پیام «تکریم» بدهد، در عمل پیام دیگری مخابره کرد؛ اینکه میتوان ساعتها وقت افراد را گرفت، با تأخیر برنامه را آغاز کرد، از پس سادهترین امور اجرایی برنیامد و در نهایت نیز بدون کوچکترین توجه به بسیاری از دعوتشدگان، مراسم را به پایان رساند.
احترام، با پیامکهای پرطمطراق و عبارتهای رسمی مانند «حضور ارزشمندتان» به دست نمیآید؛ احترام در عمل معنا پیدا میکند. اگر قرار باشد حاصل یک دعوت رسمی، سه ساعت معطلی، آشفتگی در اجرا و نادیده گرفتن مهمانان باشد، شاید بهتر باشد دفعه بعد، پیش از ارسال دعوتنامه، برگزارکنندگان ابتدا برای مدیریت مراسم خود فکری کنند و بعد به فکر تکریم دیگران باشند. امروز بیش از هر زمان دیگری، نهادهای فرهنگی و اجتماعی نیازمند اعتماد رسانهها هستند و این اعتماد، با دعوتهای غیرشفاف، برنامههای طولانی و برخوردهای تبعیضآمیز تقویت نخواهد شد.
امید است برگزارکنندگان این مراسم، این نقد را نه به عنوان گلایه، بلکه به عنوان فرصتی برای بازنگری در شیوه تعامل با اصحاب رسانه تلقی کنند؛ چرا که احترام به رسانه، احترام به افکار عمومی است و هیچ مراسمی با نادیده گرفتن شأن خبرنگاران و مدیران رسانه، به هدف واقعی خود نخواهد رسید.
روایتی از بی حرمتی به مدیران رسانه
در فرهنگ ایرانی، دعوت، تعهد میآورد؛ تعهد به احترام. وقتی از مدیران رسانهها با اصرار دعوت میشود تا در مراسمی با عنوان «تجلیل از خادمان ستاد نماز جمعه» حضور یابند، طبیعی است که انتظار داشته باشند شأن و جایگاه آنان مورد احترام قرار گیرد؛ حتی اگر قرار نباشد از همه تقدیر شود.