گزارش اختصاصی
قلیان و پاد تفریح امروز تهدید سلامت فردا
۲۷ مهر ۱۴۰۵
۷ دقیقه مطالعه
۶ بازدید
جهان بدون دخانیات، تنها یک شعار زیبا یا آرزویی دور از دسترس نیست؛ بلکه ضرورتی جدی برای حفظ سلامت انسان‌ها و ساختن آینده‌ای سالم‌تر برای نسل‌های بعد است. سال‌هاست که جوامع مختلف با پیامدهای مصرف دخانیات دست‌وپنجه نرم می‌کنند و هر ساله میلیون‌ها نفر در سراسر جهان به دلیل بیماری‌های مرتبط با مصرف دخانیات جان خود را از دست می‌دهند.
جهان بدون دخانیات، تنها یک شعار زیبا یا آرزویی دور از دسترس نیست؛ بلکه ضرورتی جدی برای حفظ سلامت انسان‌ها و ساختن آینده‌ای سالم‌تر برای نسل‌های بعد است. سال‌هاست که جوامع مختلف با پیامدهای مصرف دخانیات دست‌وپنجه نرم می‌کنند و هر ساله میلیون‌ها نفر در سراسر جهان به دلیل بیماری‌های مرتبط با مصرف دخانیات جان خود را از دست می‌دهند. با وجود آگاهی‌رسانی‌های گسترده درباره خطرات سیگار، قلیان و سایر محصولات دخانی، همچنان شاهد گسترش شکل‌های جدید مصرف این مواد، به‌ویژه در میان نوجوانان و جوانان هستیم.در ایران نیز این موضوع ابعاد نگران‌کننده‌ای پیدا کرده است. در سال‌های اخیر، علاوه بر مصرف سیگار و قلیان، استفاده از محصولات جدیدی مانند پاد و سیگارهای الکترونیکی در میان بخشی از جوانان افزایش یافته و همین مسئله ضرورت توجه جدی‌تر خانواده‌ها، مسئولان و نهادهای فرهنگی و بهداشتی را دوچندان کرده است.
بندرعباس؛ شهری که دود قلیان و پاد در آن پررنگ‌تر شده استبندرعباس، شهری با هویت فرهنگی غنی، مردمانی خونگرم و ظرفیت‌های ارزشمند اجتماعی و گردشگری، امروز با مسئله‌ای روبه‌روست که نمی‌توان به‌سادگی از کنار آن گذشت. کافی است در برخی خیابان‌ها، محله‌ها و مراکز تجمع جوانان قدم بزنیم تا حضور پررنگ قلیان و محصولات دخانی را بیشتر از گذشته احساس کنیم.قلیان که در گذشته بیشتر در برخی دورهمی‌ها و محافل خانوادگی و دوستانه مورد استفاده قرار می‌گرفت، امروز در بخش‌هایی از جامعه به عادتی روزمره تبدیل شده است. تنوع طعم‌های تنباکو، بسته‌بندی‌های جذاب و تبلیغات غیرمستقیم، باعث شده این محصول برای برخی جوانان و حتی نوجوانان جذابیت بیشتری پیدا کند.در کنار این موضوع، پدها و سیگارهای الکترونیکی نیز به‌عنوان پدیده‌ای تازه وارد سبک زندگی بخشی از جوانان شده‌اند. محصولاتی کوچک، رنگارنگ و گاه با طعم‌های میوه‌ای و شیرین که در نگاه نخست ممکن است بی‌خطر یا کم‌ضرر به نظر برسند؛ اما واقعیت این است که بسیاری از این محصولات حاوی نیکوتین هستند و می‌توانند زمینه‌ساز وابستگی و اعتیاد شوند.نگرانی اصلی اینجاست که مصرف این محصولات گاهی نه از سر اعتیاد، بلکه با کنجکاوی، تقلید از دوستان، هیجان‌طلبی و تصور نادرست از جذابیت اجتماعی آغاز می‌شود؛ اما همین تجربه‌های به‌ظاهر ساده می‌تواند به عادتی ماندگار و آسیب‌زا تبدیل شود.
افزایش فروشگاه‌های تنباکو؛ زنگ خطری برای مدیریت شهرییکی از موضوعاتی که در سطح شهر بندرعباس بیش از گذشته به چشم می‌آید، افزایش واحدهای صنفی عرضه‌کننده تنباکو، محصولات دخانی و لوازم مرتبط با قلیان است. در بسیاری از مناطق شهری، فروشگاه‌هایی با تابلوها و ویترین‌های متنوع فعالیت می‌کنند که انواع تنباکو، طعم‌دهنده‌ها و تجهیزات مصرف قلیان را عرضه می‌کنند.البته فعالیت واحدهای صنفی باید در چارچوب قوانین و مقررات انجام شود، اما افزایش حضور و پراکندگی این فروشگاه‌ها در سطح شهر، ضرورت بررسی دقیق وضعیت صدور مجوزها، نحوه نظارت بر فعالیت آن‌ها و رعایت محدودیت‌های قانونی را مطرح می‌کند.این پرسش جدی وجود دارد که آیا در روند صدور مجوز و نظارت بر این واحدها، ملاحظات مربوط به سلامت عمومی و پیشگیری از دسترسی آسان نوجوانان به محصولات دخانی به اندازه کافی مورد توجه قرار می‌گیرد؟آیا نظارت مؤثری بر فروش محصولات دخانی به افراد زیر سن قانونی وجود دارد؟ آیا تبلیغات و شیوه عرضه این محصولات مطابق ضوابط است؟ و مهم‌تر از همه، سهم دستگاه‌های متولی سلامت و مدیریت شهری در کنترل این روند چیست؟پاسخ به این پرسش‌ها نیازمند بررسی میدانی، همکاری دستگاه‌های مسئول و شفافیت در عملکرد نهادهای نظارتی است.
تصور بی‌خطر بودن قلیان و پاد یک باور اشتباهیکی از مهم‌ترین موانع مقابله با مصرف دخانیات، باورهای نادرستی است که در جامعه رواج پیدا کرده است. برخی تصور می‌کنند دود قلیان به دلیل عبور از آب، بخش زیادی از مواد مضر خود را از دست می‌دهد؛ در حالی که این تصور از نظر علمی صحیح نیست.دود قلیان حاوی مواد سمی و ترکیبات زیان‌آوری است که می‌توانند به دستگاه تنفسی و قلب و عروق آسیب برسانند. مصرف قلیان همچنین می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های مختلف را افزایش دهد. استفاده مشترک از سری قلیان نیز ممکن است زمینه انتقال برخی عفونت‌ها را فراهم کند.در مورد پاد و سیگارهای الکترونیکی نیز باید گفت که بخار تولیدشده از این محصولات، برخلاف تصور عمومی، صرفاً بخار آب نیست. این آئروسل ممکن است حاوی نیکوتین، ذرات ریز و مواد شیمیایی زیان‌آور باشد. نیکوتین نیز ماده‌ای اعتیادآور است که به‌ویژه برای مغز در حال رشد نوجوانان و جوانان خطرناک محسوب می‌شود.بنابراین، جایگزین کردن سیگار با قلیان یا پاد را نمی‌توان راهکاری مطمئن برای حفظ سلامت دانست.
خانواده‌ها نخستین سنگر پیشگیریدر کنار اقدامات قانونی و نظارتی، نقش خان
بندرعباس؛ شهری که دود قلیان و پاد در آن پررنگ‌تر شده استبندرعباس، شهری با هویت فرهنگی غنی، مردمانی خونگرم و ظرفیت‌های ارزشمند اجتماعی و گردشگری، امروز با مسئله‌ای روبه‌روست که نمی‌توان به‌سادگی از کنار آن گذشت. کافی است در برخی خیابان‌ها، محله‌ها و مراکز تجمع جوانان قدم بزنیم تا حضور پررنگ قلیان و محصولات دخانی را بیشتر از گذشته احساس کنیم.قلیان که در گذشته بیشتر در برخی دورهمی‌ها و محافل خانوادگی و دوستانه مورد استفاده قرار می‌گرفت، امروز در بخش‌هایی از جامعه به عادتی روزمره تبدیل شده است. تنوع طعم‌های تنباکو، بسته‌بندی‌های جذاب و تبلیغات غیرمستقیم، باعث شده این محصول برای برخی جوانان و حتی نوجوانان جذابیت بیشتری پیدا کند.در کنار این موضوع، پدها و سیگارهای الکترونیکی نیز به‌عنوان پدیده‌ای تازه وارد سبک زندگی بخشی از جوانان شده‌اند. محصولاتی کوچک، رنگارنگ و گاه با طعم‌های میوه‌ای و شیرین که در نگاه نخست ممکن است بی‌خطر یا کم‌ضرر به نظر برسند؛ اما واقعیت این است که بسیاری از این محصولات حاوی نیکوتین هستند و می‌توانند زمینه‌ساز وابستگی و اعتیاد شوند.نگرانی اصلی اینجاست که مصرف این محصولات گاهی نه از سر اعتیاد، بلکه با کنجکاوی، تقلید از دوستان، هیجان‌طلبی و تصور نادرست از جذابیت اجتماعی آغاز می‌شود؛ اما همین تجربه‌های به‌ظاهر ساده می‌تواند به عادتی ماندگار و آسیب‌زا تبدیل شود.
افزایش فروشگاه‌های تنباکو؛ زنگ خطری برای مدیریت شهرییکی از موضوعاتی که در سطح شهر بندرعباس بیش از گذشته به چشم می‌آید، افزایش واحدهای صنفی عرضه‌کننده تنباکو، محصولات دخانی و لوازم مرتبط با قلیان است. در بسیاری از مناطق شهری، فروشگاه‌هایی با تابلوها و ویترین‌های متنوع فعالیت می‌کنند که انواع تنباکو، طعم‌دهنده‌ها و تجهیزات مصرف قلیان را عرضه می‌کنند.البته فعالیت واحدهای صنفی باید در چارچوب قوانین و مقررات انجام شود، اما افزایش حضور و پراکندگی این فروشگاه‌ها در سطح شهر، ضرورت بررسی دقیق وضعیت صدور مجوزها، نحوه نظارت بر فعالیت آن‌ها و رعایت محدودیت‌های قانونی را مطرح می‌کند.این پرسش جدی وجود دارد که آیا در روند صدور مجوز و نظارت بر این واحدها، ملاحظات مربوط به سلامت عمومی و پیشگیری از دسترسی آسان نوجوانان به محصولات دخانی به اندازه کافی مورد توجه قرار می‌گیرد؟آیا نظارت مؤثری بر فروش محصولات دخانی به افراد زیر سن قانونی وجود دارد؟ آیا تبلیغات و شیوه عرضه این محصولات مطابق ضوابط است؟ و مهم‌تر از همه، سهم دستگاه‌های متولی سلامت و مدیریت شهری در کنترل این روند چیست؟پاسخ به این پرسش‌ها نیازمند بررسی میدانی، همکاری دستگاه‌های مسئول و شفافیت در عملکرد نهادهای نظارتی است.
تصور بی‌خطر بودن قلیان و پاد یک باور اشتباهیکی از مهم‌ترین موانع مقابله با مصرف دخانیات، باورهای نادرستی است که در جامعه رواج پیدا کرده است. برخی تصور می‌کنند دود قلیان به دلیل عبور از آب، بخش زیادی از مواد مضر خود را از دست می‌دهد؛ در حالی که این تصور از نظر علمی صحیح نیست.دود قلیان حاوی مواد سمی و ترکیبات زیان‌آوری است که می‌توانند به دستگاه تنفسی و قلب و عروق آسیب برسانند. مصرف قلیان همچنین می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های مختلف را افزایش دهد. استفاده مشترک از سری قلیان نیز ممکن است زمینه انتقال برخی عفونت‌ها را فراهم کند.در مورد پاد و سیگارهای الکترونیکی نیز باید گفت که بخار تولیدشده از این محصولات، برخلاف تصور عمومی، صرفاً بخار آب نیست. این آئروسل ممکن است حاوی نیکوتین، ذرات ریز و مواد شیمیایی زیان‌آور باشد. نیکوتین نیز ماده‌ای اعتیادآور است که به‌ویژه برای مغز در حال رشد نوجوانان و جوانان خطرناک محسوب می‌شود.بنابراین، جایگزین کردن سیگار با قلیان یا پاد را نمی‌توان راهکاری مطمئن برای حفظ سلامت دانست.
خانواده‌ها نخستین سنگر پیشگیریدر کنار اقدامات قانونی و نظارتی، نقش خان
واده‌ها در پیشگیری از گسترش مصرف دخانیات بسیار تعیین‌کننده است. نوجوانی و جوانی دوره شکل‌گیری هویت فردی و اجتماعی است و در این دوران، تأثیر دوستان، فضای مجازی و الگوهای رفتاری جامعه می‌تواند بسیار زیاد باشد.اگر مصرف قلیان و پاد به‌عنوان رفتاری عادی و نشانه‌ای از جذابیت یا بزرگ‌شدن در محیط‌های اجتماعی معرفی شود، مقابله با آن دشوارتر خواهد شد.والدین باید بدون برخوردهای تند و قضاوت‌گرانه، درباره خطرات این محصولات با فرزندان خود گفت‌وگو کنند. آموزش صحیح، ایجاد فضای صمیمانه در خانواده و تقویت مهارت نه گفتن، از جمله اقداماتی است که می‌تواند نوجوانان را در برابر فشارهای اجتماعی مقاوم‌تر کند.مدارس، دانشگاه‌ها، رسانه‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد نیز باید با برنامه‌های آموزشی مستمر، آگاهی عمومی را افزایش دهند. صرفاً برگزاری چند برنامه مناسبتی در طول سال نمی‌تواند پاسخگوی مسئله‌ای باشد که هر روز در زندگی اجتماعی افراد حضور دارد.
بندرعباس به برنامه‌ای جدی برای مقابله با گسترش دخانیات نیاز داردانتظار می‌رود دستگاه‌های متولی در استان هرمزگان با نگاهی جدی‌تر به موضوع گسترش مصرف دخانیات در بندرعباس ورود کنند.بررسی وضعیت واحدهای عرضه‌کننده محصولات دخانی، نظارت بر رعایت قوانین فروش، جلوگیری از فروش به افراد زیر سن قانونی، برخورد با تبلیغات غیرمجاز و افزایش برنامه‌های آموزشی در مدارس و دانشگاه‌ها، می‌تواند بخشی از اقدامات ضروری در این مسیر باشد.همچنین لازم است امکانات و برنامه‌های جایگزین برای اوقات فراغت جوانان فراهم شود. توسعه فضاهای ورزشی، فرهنگی و تفریحی، برگزاری رویدادهای اجتماعی و حمایت از فعالیت‌های سالم جوانان می‌تواند به کاهش گرایش آنان به رفتارهای پرخطر کمک کند.
جهانی بدون دخانیات از همین امروز آغاز می‌شودجهانی بدون دخانیات، با شعار و توصیه به دست نمی‌آید. این هدف نیازمند اراده اجتماعی، مسئولیت‌پذیری خانواده‌ها، نظارت مؤثر دستگاه‌های اجرایی و مشارکت همه شهروندان است.بندرعباس نیز از این قاعده مستثنا نیست. شهری که در کنار دریا نفس می‌کشد و از طبیعت و ظرفیت‌های ارزشمند برخوردار است، شایسته آن است که هوای پاک و سلامت شهروندانش به یکی از اولویت‌های اصلی مدیریت شهری تبدیل شود.نباید اجازه دهیم قلیان و پاد به بخشی عادی از سبک زندگی نسل آینده تبدیل شوند؛ نسلی که باید به جای وابستگی به نیکوتین، فرصت تجربه نشاط، ورزش، خلاقیت و زندگی سالم را داشته باشد.امروز زمان آن رسیده است که مسئولان، خانواده‌ها و فعالان اجتماعی با نگاهی جدی‌تر به این مسئله بپردازند. شاید یک گفت‌وگوی آگاهانه در خانواده، یک نظارت مؤثر در سطح شهر یا یک برنامه آموزشی در مدرسه، بتواند مسیر زندگی یک نوجوان را تغییر دهد.جهانی بدون دخانیات، از شهرهای بدون دود آغاز می‌شود؛ و بندرعباس نیز می‌تواند یکی از پیشگامان این تغییر باشد.
بندرعباس به برنامه‌ای جدی برای مقابله با گسترش دخانیات نیاز داردانتظار می‌رود دستگاه‌های متولی در استان هرمزگان با نگاهی جدی‌تر به موضوع گسترش مصرف دخانیات در بندرعباس ورود کنند.بررسی وضعیت واحدهای عرضه‌کننده محصولات دخانی، نظارت بر رعایت قوانین فروش، جلوگیری از فروش به افراد زیر سن قانونی، برخورد با تبلیغات غیرمجاز و افزایش برنامه‌های آموزشی در مدارس و دانشگاه‌ها، می‌تواند بخشی از اقدامات ضروری در این مسیر باشد.همچنین لازم است امکانات و برنامه‌های جایگزین برای اوقات فراغت جوانان فراهم شود. توسعه فضاهای ورزشی، فرهنگی و تفریحی، برگزاری رویدادهای اجتماعی و حمایت از فعالیت‌های سالم جوانان می‌تواند به کاهش گرایش آنان به رفتارهای پرخطر کمک کند.
جهانی بدون دخانیات از همین امروز آغاز می‌شودجهانی بدون دخانیات، با شعار و توصیه به دست نمی‌آید. این هدف نیازمند اراده اجتماعی، مسئولیت‌پذیری خانواده‌ها، نظارت مؤثر دستگاه‌های اجرایی و مشارکت همه شهروندان است.بندرعباس نیز از این قاعده مستثنا نیست. شهری که در کنار دریا نفس می‌کشد و از طبیعت و ظرفیت‌های ارزشمند برخوردار است، شایسته آن است که هوای پاک و سلامت شهروندانش به یکی از اولویت‌های اصلی مدیریت شهری تبدیل شود.نباید اجازه دهیم قلیان و پاد به بخشی عادی از سبک زندگی نسل آینده تبدیل شوند؛ نسلی که باید به جای وابستگی به نیکوتین، فرصت تجربه نشاط، ورزش، خلاقیت و زندگی سالم را داشته باشد.امروز زمان آن رسیده است که مسئولان، خانواده‌ها و فعالان اجتماعی با نگاهی جدی‌تر به این مسئله بپردازند. شاید یک گفت‌وگوی آگاهانه در خانواده، یک نظارت مؤثر در سطح شهر یا یک برنامه آموزشی در مدرسه، بتواند مسیر زندگی یک نوجوان را تغییر دهد.جهانی بدون دخانیات، از شهرهای بدون دود آغاز می‌شود؛ و بندرعباس نیز می‌تواند یکی از پیشگامان این تغییر باشد.
