حضور گسترده هیئت دیپلماتیک و مقامات وزارت امور خارجه در مراسم رونمایی از اثر اسوالدو کانالس در روزگاری که اخبار تنشهای سیاسی فضای رسانهها را پر کرده است، کتابی با عنوان «قابل نداره» مانند نفسی تازه در فضای فرهنگی ایران ظاهر شده است. این اثر که حاصل هشت سال سفر پرماجرا و جستجوگری «اسوالدو کانالس»، خبرنگار و نویسنده شیلیایی است، با ترجمه «دکتر سمانه کچویی»، استاد دانشگاه و مترجم در مراسمی با حضور دیپلماتها و مقامات وزارت امور خارجه ایران در سفارت شیلی در تهران رونمایی شد.
کتاب «قابل نداره» تنها یک روایت تاریخی نیست؛ بلکه تلاشی است برای ثبت احساسات برخاسته از مسیرهای غبارآلود و روستاهای فراموششدهای که کمتر گردشگری به آنها قدم میگذارد. نویسنده با نگاهی متفاوت، ایران را فراتر از کلیشههای رسانهای، از بازارهای پرجنبوجوش بندرعباس گرفته تا عمق کویر، به تصویر کشیده است.
«قابل نداره»؛ روایتی از جنس تجربه، نه تاریخ
اسوالدو کانالس، نویسنده کتاب، در مراسم رونمایی گفت: «این کتاب بر مبنای معرفی تاریخ و تمدن ایران نوشته نشده است، بلکه سعی کرده است احساساتی را روایت کند که هر سفر ایجاد میکند. به همین دلیل، نام کتاب را جملهای انتخاب کردهام که هر مسافری در گوشه و کنار این سرزمین میشنود: «قابل نداره» که بیانگر فرهنگ مهماننوازی ایرانیان است.»
وی افزود: «حضور هشت ساله من در ایران به من این فرصت را داد تا چیزهایی را ببینم که شاید کمتر گردشگری فرصت آشنایی با آن را داشته باشد؛ از روستای ماخونیک که به لیلیپوت ایران معروف است، تا آشنایی و همصحبتی با آدمهایی که هر کدامشان داستانی خاص و شنیدنی دارند.»
دیپلماتها: فرهنگ، گل بیابان است
سرگئی تورو مندوزا، کاردار شیلی در ایران، این کتاب را «گلی در دل صحرا» توصیف کرد و تأکید نمود: «فرهنگ ابزاری قدرتمند برای صلح و نزدیک کردن ملتهاست.»
مهدی رونق، معاون مدیرکل غرب آمریکای وزارت امور خارجه ایران نیز با حمایت از این اثر، آن را فرصتی برای معرفی تاریخ ۷۵۰۰ ساله ایران به کشورهای آمریکای لاتین و همچنین شناخت و نزدیکی میان مردم ایران و اسپانیاییزبانها دانست.
در این مراسم همچنین سفیران اسپانیا، کوبا، اروگوئه، ونزوئلا، ژاپن، فیلیپین و مدیر مؤسسه زبان اسپانیایی البرز حضور داشتند.
در این مراسم، آنتونیو سانچز-بندیتو گاسپار، سفیر اسپانیا در ایران، با استقبال از انجام چنین فعالیتهایی، تأکید کرد: «فرهنگ مستقیمترین راه نه فقط برای شناخت شیوهٔ بودن یک ملت، بلکه مستقیمترین راه برای ساختن پلها و روابط دوستی و همکاری میان کشورهاست.»
خورخه فرناندو لفیبر، سفیر کوبا، نیز خاطرنشان کرد: «این کتاب به مخاطب نشان میدهد که ایران بسیار فراتر از تبلیغات رسانهای موجود در شبکههای اجتماعی است.» سفیر اروگوئه نیز بر اهمیت معرفی فرهنگ و موسیقی ایران در کشورهای آمریکای لاتین از طریق چنین آثار فرهنگی تأکید کرد.
مترجم: تلاش کردم احساسات یک شیلیایی در قلب یک ایرانی بتپد
دکتر سمانه کچویی، مترجم اثر، در این مراسم بر دشواری و اهمیت این انتقال فرهنگی تأکید کرد و گفت: «هدف من تنها انتقال کلمات نبود، بلکه تلاش کردم تا احساسات یک شیلیایی را که در حال تماشای سرزمین پارس از زوایایی گوناگون است، به گونهای ترجمه کنم که در قلب یک خواننده ایرانی نیز بتپد.»
استاد دانشگاه تهران و آزاد اسلامی از چالشهای عمیق انتقال مفاهیم فرهنگی، بهویژه مفهوم «تعارف»، سخن گفت از مخاطبان خواست که در این صفحات، تنها یک ترجمهٔ ساده نبینند، بلکه «آغوشی گرم میان دو فرهنگ» را لمس کنند.
همچنین کاتیوسکا رودریگز، وزیر مستشار سفارت ونزوئلا در تهران، بر اهمیت این ترجمه تأکید کرد و گفت که دکتر کچوئی توانسته است احساس واقعی یک خارجی را که هشت سال در ایران زندگی کرده، به درستی منتقل کند.
کتاب «قابل نداره» به صورت دوزبانه (اسپانیایی و فارسی) منتشر شده است تا امکان مقایسه و درک بهتر تفاوتها و شباهتهای فرهنگی را برای خوانندگان هر دو زبان فراهم آورد.
فراتر از رسانهها؛ پلی از جنس کاغذ و خاطره
این کتاب با ۱۵ فصل پرماجرا، ثابت میکند که ایران بسیار فراتر از آن چیزی است که در رسانههای غربی بازنمایی میشود؛ پلی که از فاصلهای بیش از ۱۵ هزار کیلومتری، میان دو فرهنگ پیوند برقرار میکند.
رونمایی از این کتاب دوزبانه، نه تنها یک موفقیت ادبی، بلکه گامی مهم در جهت دیپلماسی عمومی است. «قابل نداره» ثابت میکند که وقتی یک نویسنده شیلیایی با نگاهی انسانی به ایران مینگرد و یک مترجم ایرانی با تعهد به میراث فرهنگی، آن را بازمیگرداند، فاصله ۱۵ هزار کیلومتری میان دو سرزمین، تنها به یک خاطره تبدیل میشود.
کتاب «قابل نداره» در قطع وزیری، با ۲۱۸ صفحه رنگی و به همراه تصاویری از سفر نویسنده، توسط انتشارات «پر سرخ» به چاپ رسیده است.
